ارزیابی ترجیحات بصری در نماهای مسکونی، مورد مطالعاتی: دوازده خانه تاریخی تبریز
نویسندگان
1 دکتری معماری، گروه معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 دانشیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
3 دکتری معماری و استاد تمام وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تهران، ایران.
doi
10.22034/aaud.2019.150473.1692چکیده
شناخت و سنجش ویژگیها و مؤلفههای بصری در فرآیند ادراک امر محسوس، راهی برای ارزیابی زیباییشناسی یک پدیده میباشد. در برخورد با یک بنای معماری، نمای آن اولین تأثیر را در فرآیند تجربه زیباییشناختی مخاطب دارد. مؤلفههای کالبدی و کیفیتهای بصری متفاوتی در ایجاد نمای معماری نقش دارند، استخراج ترجیحات بصری در نماهای معماری و بررسی مؤلفهها و عناصر شکلدهنده این ترجیحات میتواند به ایجاد معیارهایی در ارزیابی زیباییشناسی منجر شود. درنتیجه مطالعه این مؤلفههای بصری در نماهای معماری و بررسی ترجیحات زیباییشناسی آنها از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف از این پژوهش، ارزیابی ترجیحات زیباییشناسی مخاطب از کیفیتها و مؤلفههای بصری سازنده نمای خارجی بناهای مسکونی میباشد. برای رسیدن به این هدف، در بخش نظری پژوهش با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی، مفاهیم و رویکرد نظری تحقیق بیان شده است. در این قسمت با بررسی پیشینه پژوهش و بیان مفاهیم مورد نظر در پژوهش، یک ساختار در زمینه تحقیقات و ارزیابیها پیرامون مؤلفههای بصری معرفی و چارچوب نظری پژوهش ارائه شد. در بخش عملی به وسیله آزمونهای ترجیحاتی، رابطه بین مؤلفههای بصری مورد تحقیق و ترجیحات زیباییشناسی نماهای دوازده خانه تاریخی تبریز از 320 نفر آزمونشونده، اندازهگیری و نمرات ترجیحاتی آزمونشوندگان با نرمافزار SPSS بهصورت توصیفی و استنباطی تحلیل و تفسیر شد. نتایج پژوهش نشان میدهد دو مؤلفه بصری تنوع ساختار عناصر معماری و سطوح تشکیلدهنده نماهای معماری، به همراه پیچیدگی (غنای بصری) و استفاده از خطوط منحنی تأثیر بیشتری نسبت به سایر کیفیتها و مؤلفههای بصری نماهای معماری دارند. توجه و بررسی مؤلفههای بصری همچون ساختار عناصر معماری و سطوح مختلف نما، میتوانند بهعنوان معیارهایی در ارزیابیها و تحلیلهای زیباییشناسی از نماهای معماری مسکونی استفاده شود. این معیارها همچنین میتوانند در طراحیهای معمارانه در نمای ساختمانها نیز کاربرد داشته باشد.
