بررسی آلودگیهای بصری- روانی ساختمانهای بلند از طریق تصاویر چشم ماهی و نظر شهروندان، مورد مطالعاتی: برج پاستور و جهاننمای همدان
نویسندگان
1 استاد گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهیدرجایی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دوره دکتری معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید رجایی، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهیدرجایی، تهران، ایران.
4 دانشیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
doi
10.22034/aaud.2019.147680.1675چکیده
بلندمرتبهسازی و پژوهشهای مرتبط با این بناها بر تأثیرات گوناگون این عناصر مهم بصری در شهرها تأکید داشته، اما تأثیرات روانی این بناها و از جمله فشار روانی تحمیلی از سوی این بناها بر شهروندان، کمتر مورد توجه بوده است. در کنکاش حاضر فشار روانی تحمیلی از سوی ساختمانهای بلندمرتبه مورد بررسی قرار گرفت، موضوعی که در صورت انجام مطالعات دقیق، میتواند بر مقررات بلندمرتبهسازی در معابر و ارتقاء سلامت روان شهروندان تأثیرگذار باشد. بدین منظور دو مطالعه صورت گرفت: در بخش اول تحقیق، فشار روانی تحمیلی از سوی برج شبیهسازی شده پاستور و تغییرات قواره آن، از طریق تصاویر چشم ماهی، با آستانه تحمل فشار روانی از سوی شهروندان (نتایج مطالعات پیشین) مقایسه تطبیقی شد. در بخش دوم تحقیق نیز، با شبیهسازی برج جهاننما در شهر همدان، فشار روانی ادراکی ناشی از ساختمانهایی با وزنهای بصری 6، 7، 8 (آستانه تحمل فشار روانی در مطالعات گذشته)، 9 و 10 درصد و تأثیر درختان بر فشار روانی (از نظر شهروندان) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بخش اول گویای آن بود که درختان پوشاننده نمای برج مدلسازی شده پاستور در خیابان میرزاده عشقی، فشار روانی ناشی از برج را کاهش و در محدوده تحمل شهروندان قرار دادهاست، اما فشار روانی تحمیلی این برج (مدلسازی شده) از معبر پاستور زیاد و تهدیدی بر سلامت روان شهروندان است. نتایج بخش دوم نیز، نشان داد که ساختمانهایی با وزنهای بصری 9 و 10 درصد با بیشترین میزان فشار روانی و کمترین میزان گشایش فضایی و خوشایندی همراه بوده، در حالی که ساختمانی با وزن بصری 7 درصد، با گشایش فضایی، خوشایندی و احتمال احیاگری بیشتری ادراک شده است. همچنین، با افزایش تعداد درختان مقابل ساختمان، فشار روانی کاهش یافته و میزان گشایش فضایی، خوشایندی، ترجیحپذیری و احتمال احیاگری منظره افزایش یافتهاست.