سنجش کمی و تحلیل فضایی- مکانی محورهای دید شهری با تأکید بر کیفیات بصری، مورد مطالعاتی: محورهای مواصلاتی به میدان انقلاب زنجان
نویسندگان
1 استادیار گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2 دانشجوی دکتری طراحی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3 دانشجوی دکتری طراحی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
doi
10.22034/aaud.2020.120083چکیده
عرصههای عمومی شهر بهعنوان بستری برای فعالیتهای عمومی انسان نه تنها باید قابل درک و ایمن باشند، بلکه میبایست به لحاظ ادراکی برای استفادهکنندگان دارای ارزشهای بصری هم باشند. ارزشهای بصری مهمترین بخش از کیفیتهای محیطی را تشکیل میدهند. دریافت ادراک شهروندان از کیفیتهای بصری شهر وابسته به معرفی ارزشهای بصری و سیما و منظر شهری است، که توسط شهروندان مطلوب تلقی میشود. در این راستا و در جهت ارتقای کیفیات بصری محیط هدف از انجام این پژوهش شناسایی معیارها و ارزشهای بصری کریدورهای دید شهری و تحلیل فضایی- مکانی آنها بر اساس شاخصها و سنجههای کمی میباشد. همچنین با توجه به ارزشمندی ادارک شهروندان از عرصههای عمومی شهر میزان اهمیت هر یک از عوامل با خروجی نهایی تحت عنوان کیفیت ارزشهای بصری در محورهای دید بصری بهصورت کمی و فضایی مورد سنجش قرار گرفته است. بدین منظور کریدورهای دید منتهی به میدان انقلاب شهر زنجان که دارای ارزشهای تاریخی و فرهنگی نیز میباشد، جهت بررسی و سنجش مورد انتخاب واقع شده است. روش تحقیق فضایی- حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی بوده که جهت سنجش کمی اهداف موردنظر از تحلیلهای همبستگی فضایی و مدلسازیهای مکانی با کمک منطق ANP در محیطهای Super Decisions و GIS استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد عامل (خوانایی) با ارزش میانگین (0.58) دارای بالاتری ارزش کیفی در سایت مورد مطالعه میباشد و عامل فضای سبز و طبیعی با میانگین وزن (0.41) و عامل عناصر منظر شهری با میانگین وزن (0.36) در ردههای بعدی قرار گرفتهاند. همچنین نتایج محاسبه میزان همبستگی فضایی بین عوامل و کیفیت نهایی ارزشهای بصری نشان داد که از دیدگاه شهروندان به ترتیب عامل خوانایی با میزان همبستگی فضایی (0.80) و عامل تداوم و توالی حرکت با میزان همبستگی (0.66) و معیار زیبایی محیطی و جدارهها با میزان همبستگی (0.52) بیشترین میزان ضریب همبستگی را با خروجی نهایی کیفیت ارزشهای بصری در محل مورد مطالعه به خود اختصاص دادهاند.