ارزیابی کیفیتهای بصری فضاهای آموزشی بر اساس ترجیحات استفادهکنندگان، مورد مطالعاتی: پردیس دانشگاه فردوسی مشهد
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 استادیار شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
doi
10.22034/aaud.2020.155400.1730چکیده
در چند دهه اخیر توجه ویژهای به منظر و ارتباط آن با ادراک استفادهکنندگان از آن، در فضاهای آموزشی و دانشگاهی شده است. با توجه به تأثیر طراحی محیطی بر کیفیت آموزشی، این پژوهش، به بررسی کیفیتهای بصری فضاهای آموزشی بر اساس پیشنهادات استفادهکنندگان در دانشگاه فردوسی مشهد، بهعنوان قطب آموزشی در نیمه شرق کشور، میپردازد. بهمنظور دستیابی به این هدف، از روش نظری و عملی استفادهشده است که در بعد نظری با استفاده از رویکرد کمی- کیفی و راهبرد موردکاوی به توصیف و تحلیل یافتهها پرداخته است و از منابع (کتب و مقالات) استفادهشده است و شاخصها و معیارهایی کیفیت بصری بر اساس آرای نظریهپردازان در بخش نظری استخراج شده است. در بخش عملی نیز برداشتهای میدانی و پرسشنامه استفادهشده است و از مجموع 1775 نفر، 200 کاربر از میان دانشجویان، اساتید و کارمندان بهصورت تصادفی در سه پهنه سایت دانشگاه، انتخاب شدهاند. با استفاده از روش طبقهبندی کیفیت بصری1 به تحلیل پرسشنامهها و بررسی ترجیحات استفادهکنندگان پرداختهشده است که بهصورت کمی (امتیازات) و کیفی (دلایل امتیازات) بررسیشده است. سپس میزان انطباق و یا عدم انطباق مؤلفههای مؤثر بر کیفیتهای بصری استفادهکنندگان از فضا با آراء نظریهپردازان سنجیده شده است. نتایج پژوهش حاضر نشان میدهد که معیارهای کلیدی اولیه در تعیین کیفیتهای بصری فضاهای آموزشی بر اساس ترجیح و نظر استفادهکنندگان از فضا در سایت مورد بررسی شامل مواردی نظیر پوشش گیاهی مناسب و سرسبزی فضا، استفاده از رنگ مناسب، مبلمان مناسب فضایی و مکانیابی بهینه آنها، استفاده از عناصر طبیعی و استفاده از المان شاخص و متناسب میباشند. همچنین عواملی نظیر عدم استفاده از پوشش گیاهی مناسب و سرسبز، عدم استفاده از مبلمان مناسب و مکانیابی نامناسب، تمیز نبودن فضا، عدم وجود نظم و ترتیب در چیدمان فضایی بهعنوان اصلیترین مؤلفههای عدم مطلوبیت (نداشتن کیفیت بصری) بر اساس نظر استفادهکنندگان دانشگاه میباشد.
