بررسی و ارزیابی مؤلفه‌های تأثیرگذار در شکل‌گیری کالبدی و فضایی زیستی خانه‌های سنتی شهر پاوه

نویسندگان

1 استادیار، گروه معماری، واحد اسلام‌آباد غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلام‌آباد غرب، ایران

2 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

3 کارشناس ارشد معماری، واحد همدان، موسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی، همدان، ایران

4 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

doi
10.22054/urdp.2023.74342.1557
چکیده

 فضاهای زیستی در هر منطقه، تحت تأثیر خاستگاه­های فرهنگی، محیطی، اجتماعی، تاریخی و سیاسی آن منطقه شکل گرفته است. شهر پاوه در شمال­ استان کرمانشاه دارای خانه­های ارزشمند تاریخی است که اکثراً به‌صورت پلکانی و با توجه به توپوگرافی و شیب زمین‌ساخته شده­اند. این تحقیق باهدف شناخت عناصر کالبدی و فضایی در خانه‌های سنتی پاوه انجام گرفت. با بررسی این عناصر عواملی که در شکل‌گیری فرم و عناصر کالبدی و فضایی خانه­های سنتی شهر پاوه مؤثرند، شناسایی شدند. روش این پژوهش از طریق مطالعه شرایط موجود و شیوه توصیفی-تحلیلی و ابزار مصاحبه و نیز بررسی اسناد و مدارک؛ مشاهده و نقشه­برداری می­باشد. جامعه هدف به شکل هدفمند و با روش نمونه­گیری گلوله برفی انتخاب شده­اند. نتایج این پژوهش نشان می­دهد که فضاهای داخلی خانه­های سنتی پاوه دارای چند کاربری مختلف می‌باشد که دالان، مطبخ، انبار، اتاق، راه‌پله در یک طبقه یا به‌صورت دوطبقه در خانه­ها وجود دارد، همچنین ویژگی­های فرهنگی، اجتماعی، مذهبی، اقتصادی شامل استفاده از مصالح بوم­آورد، سلسله‌مراتب فضایی، تفکیک درست فضاها، ساخت خانه­ها در بالا یا کنار یکدیگر و توجه به نکات اقلیمی ازجمله جهت­گیری صحیح، کرسی­چینی، ابعاد مناسب بازشوها مهم­ترین عوامل در شکل­گیری کالبد و سازمان فضایی خانه در پاوه است.