فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شهر به‌عنوان پدیده‌ای چندوجهی دارای ابعاد گوناگونی است. یکی از مهم‌ترین ابعاد شهر که همواره از جستارهای مطرح در طراحی و برنامه‌ریزی شهری بوده، بُعد هندسی شهر است. هندسه شهری و هندسه دره‌های شهری، که با تغییرات ارتفاع، طول و فاصله ساختمان‌ها تعریف می‌شود، تأثیر قابل‌توجهی بر مبادلات انرژی و در نتیجه درجه حرارت مناطق شهری دارد. دگرگونی هندسه شهر، مسائل و مشکلاتی را در پی خواهد داشت. ازجمله این مسائل، تغییرات اقلیمی در مقیاس خرد و میانه است. هندسه شهر به دلیل تأثیراتی که بر اقلیم شهری می‌گذارد، همواره موردتوجه اقلیم‌شناسان بوده است. یکی از پارامترهای مهم این بُعد، شاخص ضریب دید به آسمان(SVF) 1 است. اگرچه اقلیم‌شناسان شهری این شاخص را به‌خوبی می‌شناسند، اما آن‌طور که باید در میان شهرسازان مطرح نشده است. از طرفی به دلیل ارتباطی که این شاخص با دیگر متغیرهای اقلیمی دارد، می‌تواند در تصمیم‌سازی‌های شهری نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کند. ازاین‌رو پژوهش حاضر ضمن بررسی ضرورت توجه به این شاخص، روش‌ها و تکنیک‌های محاسبه این شاخص و در ادامه دسته‌بندی‌های آن را ارائه نموده است. ازاین‌روی هدف این نوشتار، در وهله نخست شناساندن و بررسی انواع این شاخص و سپس بررسی و دسته‌بندی روش‌های گوناگون محاسبه و برآورد آن است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که محاسبه و برآورد SVF با روش‌های عکاسی و تحلیلی آغاز و با روش‌های نرم‌افزاری و GPS گسترش روز افزونی پیداکرده است. همچنین در جدول پایانی نوشتار، دسته‌بندی از پیشینه موضوع به همراه روش‌ها و تکنیک‌های گوناگون محاسبه و نرم‌افزارهای وابسته به‌تفصیل نشان داده‌شده است.