اثر ترکیبی متیل جاسمونات، عصاره مخمر و سالیسیلیک اسید بر تولید فلاونوئیدها، رزمارینیک اسید و سایر اسیدهای فنلی بادرشبو (Dracocephalum moldavica L.)
نویسندگان
1
2 دانشگاه تربیت مدرس
3 دانشگاه آزاد اسلامی
doi
10.22108/ijpb.2026.147859.1429چکیده
یکی از رویکردهای مؤثر برای افزایش تولید متابولیتهای ثانویه گیاهی، استفاده از محرکها است. این پژوهش، با هدف افزایش تولید رزمارینیک اسید و سایر ترکیبات فنلی بادرشبو ( Dracocephalum moldavica L.) توسط اثر ترکیبی غلظتهای مختلف متیل جاسمونات، عصاره مخمر و سالیسیلیک اسید انجام شد. آزمایش در قالب طرح کامل تصادفی با 13 تیمار و در سه تکرار انجام شد. تیمارها شامل محلولپاشی با آب مقطر (شاهد)، اثر توام متیل جاسمونات (50 و 100 میکرومولار)، سالیسیلیک اسید (80 و 160 میلیگرم در لیتر) و عصاره مخمر (1 و 5/1 گرم در لیتر) بود. میزان ترکیبات فنلی و فلاونوئیدی شامل رزمارینیک اسید، کلروژنیک اسید، فرولیک اسید، کافئیک اسید، پیکوماریک اسید، آپیژنین، کوئرسیتین و لوتئولین توسط دستگاه HPLC اندازهگیری شدند. نتایج نشان داد تیمارها بر افزایش مقدار اسیدهای فنلی و فلاونوئیدی بادرشبو تأثیر معنیدار داشتند. محلولپاشی با 160 میلیگرم در لیتر سالیسیلیک اسید+100 میکرومولار متیل جاسمونات بهترین نتیجه را در افزایش میزان رزمارینیک اسید، کلروژنیک اسید، پیکوماریک اسید و کوئرسیتین داشت و بهترتیب 2/4، 5/3، 3/10 و 2/6 برابر نسبت به شاهد افزایش داشتند. همچنین نتایج همبستگی بین صفات نشان داد که میزان رزمارینیک اسید همبستگی مثبت و معنیدار با کلروژنیک اسید ( ** 819/0r=)، فرولیک اسید ( ** 773/0r=)، کوئرسیتین ( ** 987/0r=) و پیکوماریک اسید ( ** 986/0r=) و منفی و معنیدار با کافئیک اسید ( ** 920/0-r=) دارد. نتایج نقشه حرارتی برای صفات مورد پژوهش، بین شاهد و برخی تیمارهای توام این محرکها خوشهبندی متمایزی نشان داد. در مجموع، نتایج بر اثر همافزایی سالیسیلیک اسید با متیل جاسمونات در افزایش تولید ترکیبات پلیفنلی بادرشبو دلالت داشت.