بررسی اثر غلظت نیتروژن بر پاسخ‌های فیزیولوژیک گیاه برنج تلقیح شده با آزوسپریلوم برازیلینس (Azospirillum brasilense)

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

2 دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله

3 دانشگاه تبریز

doi
10.22108/ijpb.2025.146865.1423
چکیده

باکتری آزوسپریلوم ( Azospirillum ) یکی از مهم­ترین باکتری­های محرک رشد گیاهان است که توانائی تثبیت نیتروژن را دارد. هدف از پژوهش حاضر بررسی پاسخ­های فیزیولوژیکی گیاهان برنج در تیمار همزمان با غلظت­های مختلف نیتروژن و تلقیح با Azospirillum brasilense است. در این آزمایش پاسخ­های رشدی و فیزیولوژیکی گیاهچه­های 21 روزه برنج ( Oryza sativa L. ) رقم هاشمی پس از چهار هفته تیمار با سطوح مختلف نیتروژن کامل (N)، نصف (N/2)، یک چهارم (N/4)، و نیتروژن صفر (شاهد) تحت دو شرایط تلقیح شده (AB) و تلقیح نشده (NI) با Azospirillum brasilense مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش در قالب طرح کامل تصادفی و در 4 تکرار انجام شد. داده­های حاضر نشان دادند غلظت نیتروژن به طور قابل توجهی بر همه فاکتورهای اندازه­گیری شده در هر دو گروه AB و NI تأثیر دارد. بالاترین مقدار طول ریشه و بخش هوایی، وزن تر و خشک ریشه، وزن خشک بخش هوایی، وزن خشک و تر کل، رشد نسبی، قند محلول و کل بخش هوایی، کلروفیل b، کلروفیل کل و فعالیت آنزیم­های کاتالاز و پراکسیداز در تیمار با غلظت کامل نیتروژن و در نمونه­های تلقیح شده با آزوسپریلوم مشاهده شد. این نتایج نشان داد گیاهچه­های تلقیح شده AB عملکرد نسبتاً بهتری در مقایسه با گروه NI نشان دادند. پژوهش حاضر پتانسیل A.brasilense را در افزایش کارایی نیتروژن در محصولات کشاورزی برجسته می­سازد.