بررسی نقش مؤلفههای کالبدی محیط در اجتماعپذیری فضاهای فرهنگی با استفاده از تکنیک چیدمان فضا، مورد مطالعاتی: مجتمعهای فرهنگی دزفول و نیاوران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری معماری، عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
2 استادیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
doi
چکیده
با گسترش جوامع انسانی و ارتقاء نیازهای اجتماعی بشر برای زندگی بهتر و همچنین محدودیتهای فضای مسکونی برای تأمین برخی از این نیازهای اجتماعی، ضرورت حضور در فضاهای جمعی برای انجام برخی از فعالیتهای انسانی از اهمیت زیادی برخوردار شده است. عملکردهای فرهنگی بهدلیل دارا بودن فضاها و برنامههای غیررسمی به همراه سایر عملکردها، زمینه مناسبی را برای برقراری تعاملات اجتماعی ایجاد میکند. در نتیجه توجه به ابعاد اجتماعی فضا در طراحی بناهای فرهنگی و یافتن ارتباط بین کیفیتهای فضایی و مفاهیم اجتماعی ازجمله اجتماعپذیری، در موفقیت این فضاها از اهمیت زیادی برخوردار است. هدف از مقاله حاضر بررسی چیدمان فضایی و ارتباطات فضایی موجود در مجموعههای فرهنگی معاصر کشور و رابطه آن با کیفیت و مفاهیم اجتماعی نظیر اجتماعپذیری، در این مجموعهها میباشد. در مقاله حاضر از روش تحقیق بهصورت ترکیبی در تحلیل نمونههای موردی استفاده شد. بدین ترتیب روشهای توصیفی- تحلیلی و استدلال منطقی و در نهایت همبستگی مورد استفاده قرار گرفت. همچنین در شرح این مراحل و فرآیندهای انجام پژوهش از ابزارهای مشاهده، مطالعات کتابخانهای و اسنادی و شبیهسازی در نمونههای مطالعاتی فرهنگسرای دزفول و نیاوران استفاده شد. در فرآیند شبیهسازی از نرمافزار تخصصی نحو فضا1 جهت بررسی شاخصهای ارتباط، همپیوندی و عمق، برای رسیدن به تحلیلی جامع و دقیق استفادهشده است. با بهکارگیری نتایج حاصل از گرافهای تصویری فضاها و بررسی پارامترهای همپیوندی، ارتباط و عمق، همچنین ثبت مشاهدات و تحلیل مؤلفههای اجتماعپذیری در نقاط کانونی موردهای مطالعاتی، عوامل مؤثر بر موفقیت این فضاها در شکلگیری تعاملات اجتماعی استخراج شد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که چیدمان فضایی مناسب در مجتمعهای فرهنگی میتواند بر اجتماعپذیری این فضاها تأثیرگذار باشد
