تأثیر نانوسیلیکون و اسیدسالیسیلیک بر فعالیت آنتیاکسیدانی و رنگیزههای فتوسنتزی لوبیا چیتی تحت تنش کمآبی
نویسندگان
1
2
3
4
doi
10.22108/ijpb.2025.146546.1420چکیده
با توجه به مشکل کمآبی، بررسی سازوکارهای تنش خشکی و یافتن روشهایی برای به حداقل رساندن اثرات منفی آن، از اهمیت ویژهای برخوردار است. در این پژوهش، اثرات نانو سیلیکون و اسیدسالیسیلیک در تعدیل اثرات نامطلوب تنش کمآبی بر شاخصهای فتوسنتزی و بیوشیمیایی لوبیا چیتی مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش بهصورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. عاملهای مورد بررسی شامل آبیاری در دو سطح بهعنوان کرت اصلی و محلولپاشی نانوسیلیکون و اسیدسالیسیلیک در کرتهای فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد محلولپاشی بوتههای لوبیا چیتی با نانوسیلیکون و اسیدسالیسیلیک موجب افزایش معنیدار رنگیزههای فتوسنتری، فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی و عملکرد دانه شد و میزان پراکسیدهیدروژن و مالوندیآلدهید را کاهش داد. بیشترین فعالیت آنزیمهای کاتالاز، پراکسیداز و پلیفنول اکسیداز بهترتیب 47/7، 33/40 و 26/10 واحد بر میلیگرم پروتئین، با محلولپاشی توأم 3 میلیمولار نانو سیلیکون و 200 میلیگرم در لیتر اسیدسالیسیلیک تحت تنش کمآبی مشاهده شد. این ترکیب تیماری همچنین موجب افزایش 92/51 و 69/84 درصدی کلروفیل a، 58/45 و 40/77 درصدی کلروفیل b، 82/56 و 09/72 درصدی کلروفیل کل و 95/34 و 64/40 درصدی عملکرد دانه نسبت به تیمار شاهد بهترتیب تحت شرایط آبیاری کامل و تنش کمآبی شد. با توجه به نتایج بدست آمده میتوان محلولپاشی نانوسیلیکون و اسیدسالیسیلیک بهصورت ترکیبی بهویژه تلفیق غلظتهای 3 میلیمولار نانوسیلیکون و 200 میلیگرم در لیتر اسیدسالیسیلیک را به عنوان یک روش مفید برای کاهش خسارات ناشی از تنش کمآبی و بهبود شاخصهای فیزیولوژیک مرتبط با تحمل به خشکی به کشاورزان توصیه نمود.