تأثیر تلقیح قارچ Piriformospora indica بر شاخص‌های مرفوفیزیولوژیکی گیاه کینوا (.Chenopodium quinoa Willd) تحت تنش شوری

نویسندگان

1

2 دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22108/ijpb.2025.146299.1418
چکیده

برای بررسی تأثیر همزیستی قارچ اندوفیت Piriformospora indica بر بعضی از ویژگی­های رشد و فیزیولوژیکی گیاه کینوا رقم Giza 1 تحت شرایط تنش شوری (0، 200 و 400 میلی‌مولار نمک NaCl)، آزمایشی به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که تنش شوری به صورت معنی‌داری سبب کاهش ارتفاع و وزن تر بوته، وزن خوشه، طول و وزن ریشه شد. همچنین، تنش شوری موجب کاهش محتوای کلروفیل­های a، b، کل و کاروتنوئید شد. از سوی دیگر، تنش شوری افزایش قابل­توجهی را در سطوح پراکسید هیدروژن، مالون‌دی‌آلدئید و محتوای برخی ترکیبات ثانویه مانند فنل، فلاونوئید و آنتوسیانین کل ایجاد کرد. تلقیح قارچ P . indica اثرات منفی شوری را تعدیل نموده و منجر به بهبود معنی‌دار تمام شاخص­های رشدی مورد پژوهش شد. این قارچ در سطح شوری 400 میلی‌مولار، محتوای کلروفیل­های a، b و کل را به ترتیب 29، 124 و 58 درصد افزایش داد، لیکن موجب کاهش 16 درصدی محتوای کاروتنوئید، 7 درصدی مالون‌دی‌آلدئید و 27 درصدی پراکسید هیدروژن در این سطح از شوری شد. علاوه بر این، تلقیح این قارچ سبب افزایش محتوای ترکیبات فنلی شد، به ‌طوری ‌که محتوای فنل کل به میزان 18 درصد، فلاونوئید کل به میزان 16 درصد و آنتوسیانین کل به میزان 12 درصد در سطح 400 میلی‌مولار شوری افزایش یافت. در مجموع یافته‌های این پژوهش نشان دادند P. indica به علّت بهبود وضعیت رشدی و کاهش تنش اکسیداتیو، می‌تواند به عنوان یک راهکار زیستی مؤثر جهت افزایش تحمل شوری در گیاه کینوا مورد استفاده قرار گیرد.