اثر محلول پاشی سالیسیلیک اسید بر سیستم آنزیم های آنتیاکسیدان و تولید پراکسیدهیدروژن گیاه گلرنگ در شرایط تنش گرما
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی
2 دانشگاه آزاد اسلامی
3 دانشگاه آزاد اسلامی
4
5
doi
10.22108/ijpb.2025.144801.1404چکیده
جهت بررسی اثر محلول پاشی سالیسیلیک اسید بر فعالیت آنزیمهای آنتی اکسیدانی و تولید پراکسید هیدروژن در گلرنگ در شرایط تنش گرما آزمایش مزرعهای در سال زراعی 98-1397 بهصورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح پایۀ بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. دو تاریخ کاشت 20 آذر و 30 دی در کرتهای اصلی و محلولپاشی سالسیلیک اسید (صفر و 400 میکرومولار) و دو رقم گلرنگ (پرنیان و فرامان) بهصورت فاکتوریل در کرتهای فرعی قرار گرفتند. تنش گرما سبب افزایش غلظت پراکسیدهیدروژن شد و مقدار آن در رقم پرنیان بالاتر از فرامان بود. همچنین دمای بالا سبب افزایش ظرفیت آنتیاکسیدانی کل در رقم پرنیان و فرامان به ویژه در شرایط 400 میکرومولار سالیسیلیک اسید (به ترتیب 7/36 و 5/46 درصد) شد. بیشترین فعالیت کاتالاز، آسکورباتپراکسیداز و سوپراکسیددیسموتاز (به ترتیب 5/346، 9/45 و 5/141 میلی گرم پروتئین بر دقیقه) در شرایط کاربرد 400 میکرومولار سالسیلیک اسید در رقم فرامان مشاهده شد. تنش گرما موجب افزایش فعالیت پلیفنولاکسیداز شد و رقم فرامان فعالیت بالاتری داشت. بالاترین فعالیت لیپوکسیژناز در شرایط گرما تحت تیمار شاهد در رقم پرنیان (7/65 تغییرات جذب بر میلیگرم پروتئین بر دقیقه) و بیشترین فعالیت فنیلآلانینآمونیالیاز مربوط به رقم فرامان در شرایط تنش گرما و محلولپاشی 400 میکرومولار سالسیلیک اسید (5/116 میلیگرم پروتئین بر دقیقه) مشاهده شد. در مجموع، یافتهها نشان داد اسیدسالیسیلیک توانست اثرات نامطلوب تنش گرما را توسط بهبود صفات بیوشیمیایی تعدیل بخشد و منجر به تحمل گرما در هر دو رقم به ویژه در رقم متحمل به گرمای فرامان در مقایسه با شرایط شاهد شود.