مقایسه ابعاد حس مکان در دو فرهنگ عربی و ایرانی
نویسندگان
1 کارشناسارشد طراحی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
2 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد، ایران.
3 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد، ایران.
doi
چکیده
فرهنگ و زبان بر یکدیگر تأثیرات دو جانبهای دارند. زبان باعث تکامل فرهنگ است و تا حدودی سمت و سوی آن را نیز تعیین میکند و فرهنگ، با تعیین محدوده آنچه مهم یا کم اهمیت است، بر شکلگیری ساختار زبان مؤثر واقع میشود. به عبارت دیگر، انسانها در جوامع گوناگون واقعیتهای متفاوتی را میبینند، زیرا به زبانهای متفاوت سخن میگویند و هر زبانی واقعیت را در قالب جداگانهای برنامهریزی میکند. یکی از راههای بررسی و فهم آنچه افراد ادراک و فهم مینمایند، مقایسه میان فرهنگی است. هدف از این پژوهش نیز قیاسی بین فرهنگی (فرهنگ ملیتی) در زمینه ابعاد مؤلفه ادراکی فضای شهری،«حس مکان» میباشد. زیرا این مؤلفه ادراکی بهعنوان عامل ارتقاء میزان رضایت و فهم از محیط در فضاهای شهری به ویژه عرصههای حضور زائران و گردشگران نظیر محدوده مطالعاتی منتخب که در همجواری حرم مطهر قرار داشته ضرورت مییابد. چراکه این محدوده (بازارچه حاج آقاجان واقع در بست طبرسی) در تمامی اوقات درگیر تعاملات مستقیم انواع دستهبندی فرهنگها و خردهفرهنگها بوده و همین امر بحث ادراک در فضا را به چالش کشانده است که در این راستا روششناسی تحقیق مبتنی بر مشاهده، پرسشنامه بوده و تحلیل به کمک آزمون واریانس چند متغیری، آزمون همبستگی پیرسون و تکنیک نقشههای شناختی میباشد که بر روی 138 نفر از زائران عرب و ایرانی تبار (69 زائر ایرانی و 69 زائر عربی) انجام گرفته است. نتایج حاصل از این تحقیق حاکی از وجود تفاوت معنادار و اشتراک قوی بین بعد کالبدی حس مکان در دو فرهنگ عرب و ایرانی میباشد که با تقویت شاخصههای آن میتوان حس مکان را در دو فرهنگ ملیتی عرب و ایرانی تقویت نمود.
