فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نقش پایه‌ای تراکم ساختمانی به‌عنوان ابزاری مناسب برای تحقق سیاست‌های شهری در جهت دستیابی به توسعه پایدار شهری از یک سو و موفقیت اندک طرح‌ها در زمینه تراکم ساختمانی به‌دلیل فقدان مطالعات پایه‌ای علمی و کافی در روند تعیین تراکم و نگرش غالب اقتصادی به موضوع تراکم در سیاست‌های شهری ایران از سوی دیگر، توزیع تراکم ساختمانی در راستای اصول و معیار‌های توسعه پایدار و با در نظر گرفتن تمام عوامل مؤثر بر تراکم ساختمانی و ابعاد زمان، مکان و مقیاس را ضروری می‌نماید. این نوشتار علاوه بر پی‌جویی شاخص‌های مؤثر بر توزیع تراکم ساختمانی، نوع و نحوه ارتباط بین این شاخص‌ها در محدوده مورد مطالعه؛ پهنه‌بندی تراکم ساختمانی را در مناطق 9 و 11 شهر مشهد با استفاده از 1GIS دنبال می‌کند. روش تحقیق حاضر مبتنی بر روش تحلیل تلفیقی متناسب با اهداف تحقیق تدوین شده است؛ در تحلیل‌های آماری (غیر فضایی) از رگرسیون چندگانه جهت آزمون همبستگی میان متغیر‌های مستقل و وابسته و روش تحلیل سلسله مراتبی(AHP) جهت تعیین وزن معیار‌ها و زیرمعیار‌ها استفاده شده و در تحلیل‌های فضایی، به‌کارگیری روش روی‌هم‌گذاری شاخص‌ها (Index Overlay) و ابزار‌های تحلیل فضایی سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) مبنا قرار گرفت. در نهایت پس از انجام تحلیل‌های فضایی و آماری مذکور، نتایج، وجود رابطه معنادار بین شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی جمعیتی، کالبدی فضایی، عملکردی، محیطی به‌عنوان متغیر‌های مستقل و تراکم ساختمانی به‌عنوان متغیر وابسته را تأیید می‌کند. نتایج حاصل از تراکم ساختمانی پیشنهادی نشان می‌دهد که بیش از 45.12 درصد از سطح محدوده مورد مطالعه بیشینه تراکم ساختمانی (تراکم ساختمانی زیاد و خیلی‎زیاد)، 35.21 درصد با حالت تراکم ساختمانی متوسط و 19.68 درصد، تراکم ساختمانی کمینه (کم و بسیار کم) را شامل می‌شوند. بیشینه تراکم ساختمانی در مرکز حوزه و کمینه آن در جنوب و جنوب‌غربی حوزه متمرکز شده است.