تأثیر قارچ‌های اندوفیت Serendipita indica و Colletotrichum tofieldiae بر رشد و صفات مورفوفیزیولوژیک گیاه گوجه‌فرنگی در غلظت‌های مختلف فسفات در سیستم هیدروپونیک

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2

3 دانشگاه آزاد اسلامی

4 دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22108/ijpb.2025.143232.1374
چکیده

این آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی و با هدف بررسی اثر تلقیح قارچ‌های اندوفیت Serendipita indica و Colletotrichum tofieldiae بر صفات مورفوفیزیولوژیک گیاه گوجه‌فرنگی در شرایط فسفر کم و در سیستم کشت هیدروپونیک انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل تلقیح با قارچ (تلقیح‌ نشده، تلقیح‌شده با قارچ S.indica و تلقیح‌شده با قارچ C.tofieldiae ) و سطوح مختلف فسفر (غلظت 25/1 میلی‌مولار و 10 میکرومولار مونو پتاسیم فسفات) هستند. نتایج نشان داد تلقیح با قارچ‌های اندوفیت سبب افزایش معنی‌دار صفات وزن‌ تر و خشک اندام هوایی و ریشه، کلروفیل کل، کاروتنوئید، قند کل، پروتئین و نیتروژن شد. همچنین اثر تلقیح با این قارچ‌ها منجر به کاهش میزان آنتوسیانین در شرایط فسفر کم شد. آثار متقابل تلقیح با قارچ‌های S. indica و C. tofieldiae و کمبود فسفر بر میزان نیتروژن و فسفر ریشه معنی‌دار شد و سبب افزایش میزان این عناصر شد. در پژوهش حاضر، کمبود فسفر به‌طور معنی‌داری وزن‌تر و خشک اندام هوایی، کلروفیل کل، نیتروژن و فسفر اندام هوایی را کاهش داد و بر میزان وزن‌ خشک ریشه، آنتوسیانین، قند کل و پروتئین اثر افزایشی داشت. نتایج نشان داد گیاهان تلقیح‌شده با قارچ‌های S. indica و C. tofieldiae از رشد و عملکرد بهتری در شرایط کمبود فسفر برخوردار بودند و علائم تنش فسفر در آن‌ها کاهش یافته بود. در مجموع، نتایج بر نقش مؤثر این قارچ‌ها بر بهبود رشد گوجه‌فرنگی تحت شرایط کمبود شدید فسفر دلالت داشت.