تأثیر سالیسیلیک اسید و کینتین بر برخی صفات فیزیولوژیک، بیوشیمیایی و انباشت کادمیوم در گندم دوروم

نویسندگان

1

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

3

4 دانشگاه علوم پزشکی مازندران

doi
10.22108/ijpb.2025.143985.1390
چکیده

برای بررسی تأثیر سالیسیلیک اسید و کینتین بر برخی صفات فیزیولوژیک، بیوشیمیایی و انباشت کادمیوم در گندم دوروم، پژوهشی گلدانی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در سال زراعی 1402- 1401 انجام شد. فاکتورها شامل سطوح کادمیوم (0 و 20 میلی‌گرم کلرید کادمیوم بر کیلوگرم خاک) و سطوح مختلف هورمونی (شامل 0، 50 و 75 میکرو‌مولار کینتین و 200 و 400 میکرو‌مولار سالیسیلیک اسید) به صورت مجزا و توام در نظر گرفته شد. تیمار کادمیوم سبب کاهش معنی­دار هدایت روزنه­ای، سرعت فتوسنتز، تعرق، شاخص کلروفیل و فعالیت کاتالاز شد، ولی فعالیت آسکوربات پراکسیداز، غلظت مالون دی آلدئید، محتوای قندهای محلول و انباشت کادمیوم در ریشه و برگ را افزایش داد. کاربرد هورمون­های سالیسیلیک اسید و کینتین توانست سبب بهبود صفات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی شده و تأثیر نامطلوب کادمیوم را تعدیل نماید و جذب و انباشت کادمیوم در ریشه و برگ را کاهش دهد. فعالیت کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز در واکنش به تیمارهای سالیسیلیک اسید و کینتین افزایش یافت. از این رو، کاهش غلظت مالون دی آلدئید مشاهده شد. تیمار توام کادمیوم با 400 میکرو­مولار سالیسیلیک اسید و 50 میکرومولار کینتین به عنوان غلظت مطلوب هورمونی تعیین شد و در تیمار با کادمیوم، سبب بهبود فعالیت آنتی اکسیدانی و ویژگی­های فتوسنتزی و کاهش انباشت کادمیوم در ریشه و برگ در مقایسه با تیمار کادمیوم به تنهایی شد. در مجموع، یافته‌ها نشان داد محلول‌پاشی سالیسیلیک اسید و کینتین می‌تواند به عنوان راهکاری برای افزایش کارایی گندم در خاک­های آلوده به کادمیوم در نظر گرفته شود.