بررسی راهکارهای غلبه بر شیشهای شدن در گیاهان باززا شده از کشت بساکهای خیار
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی
2 دانشگاه پیام نور
doi
10.22108/ijpb.2025.144088.1392چکیده
شیشهای شدن یکی از شایعترین اختلالات فیزیولوژیکی در کشت درون شیشهای است که در شرایط خاصی مانند رطوبت بالا، نور ناکافی، قند اضافی و نیترات ایجاد میشود. این اختلال سبب تغییرات آناتومیکی، ریختشناسی، فیزیولوژیکی و متابولیکی در گیاهان میشود. در پژوهشی جهت تولید گیاهان هاپلوئیدی با کشت بساکهای خیار، تعداد زیادی از گیاهان باززا شده به شیشهای شدن دچار شدند و شرایط طبیعی خود را از دست دادند. پژوهش حاضر در مورد بررسی روشهای مختلف مقابله با شیشهای شدن در گیاهان باززا شده حاصل از کشت بساکهای خیار است. هشت تیمار شامل کاهش میزان رطوبت نسبی درون ظروف کشت، کاهش تعداد دفعات واکشت، کاهش غلظت سیتوکینینها، القاء ریشه در ریزنمونههای باززا شده، افزایش شدت نور، سرمادهی از کف و کاهش غلظت اجزای محیط کشت در سه تکرار در قالب طرح کامل تصادفی روی گیاهان باززا شده انجام شد. نتایج نشان دادند بین تیمارها تفاوت معنیداری در سطح 1% وجود دارد. ریشهدار کردن گیاهان به میزان 70%، کاهش غلظت سیتوکینینها 35%، افزایش شدت نور 30%، کاهش دفعات واکشت به هر 21 روز 25%، کاهش رطوبت نسبی 20%، سرمادهی از کف 2% و تغییر غلظت اجزای محیط کشت 1% منجر به کاهش شیشهای شدن شد. بنابراین به نظر میرسد که ممکن است استفاده از یک یا چند روش مذکور برای از بین بردن کامل شیشهای شدن همیشه مؤثر نباشد و انتخاب روش مناسب به ژنوتیپ و گونه گیاهی وابسته است.