تأثیر کود‌های زیستی، آلی و محلول‌پاشی با روی و پوترسین برشاخص‌های فلورسنس کلروفیل و برخی صفات فیزیولوژیک جو (Hordeum vulgari L.) در شرایط محدودیت آبی

نویسندگان

1 پژوهشگاه مواد و انرژی

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3 دانشگاه لرستان

doi
10.22108/ijpb.2024.140572.1356
چکیده

برای بررسی تأثیر تعدیل‌کننده­های تنش (ورمی‌کمپوست، میکوریزا، محلول­پاشی پوترسین و نانواکسید­ روی) بر شاخص­های فلورسنس کلروفیل و برخی صفات فیزیولوژیک جو در شرایط محدودیت آبی، آزمایش فاکتوریلی در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1401 انجام شد. فاکتورهای آزمایشی سطوح آبیاری (آبیاری کامل به‌عنوان شاهد، قطع آبیاری در 50 درصد مراحل سنبله­دهی و آبستنی (چکمه‌ای شدن) به­ترتیب به­عنوان محدودیت ملایم و شدید آبی معادل کد 43 و 55 مقیاس BBCH)، کاربرد کودهای زیستی-آلی در چهار سطح (عدم کاربرد به‌عنوان شاهد، کاربرد ورمی­کمپوست، میکوریزا، کاربرد توام ورمی‌کمپوست و میکوریزا)، محلول­پاشی پوترسین و نانواکسید روی در چهار سطح (محلول­پاشی با آب به­عنوان شاهد، محلول­پاشی 4/0 گرم در لیتر نانواکسید روی، 8/0 میلی­مولار پوترسین، محلول‌پاشی توام روی و پوترسین) شامل بودند. نتایج نشان داد کاربرد توام تعدیل‌کننده­های تنش (ورمی­کمپوست، میکوریز، روی و پوترسین) در شرایط محدودیت شدید آبی (قطع آبیاری در مرحله آبستنی)، شاخص کلروفیل (06/34 %)، شاخص نیتروژن برگ پرچم (19/24 %)، فلورسنس حداکثر (73/77 %)، عملکرد کوانتومی (38/80 %)، هدایت روزنه­ای (88/63 %) و محتوای نسبی آب (99/50 %) را نسبت به عدم کاربرد تعدیل‌کننده­های تنش در همین سطح از سطوح آبیاری افزایش داد. همچنین در شرایط محدودیت شدید آبی، کمترین مقدار فلورسنس حداقل (8/137) و کمترین هدایت الکتریکی (m -1 .μS 07/90) در کاربرد تعدیل‌کننده­های تنش (ورمی‌کمپوست، میکوریزا و محلول­پاشی پوترسین و نانواکسید روی) به‌دست آمد. بر اساس نتایج این پژوهش، قطع آبیاری در مرحله آبستنی در شرایط عدم کاربرد تعدیل کننده­های تنش، عملکرد دانه را 25 درصد نسبت به کاربرد تعدیل کننده­های تنش در این سطح از سطوح آبیاری کاهش داد و استفاده از تعدیل کننده های تنش قادر بودند بخشی از این کاهش عملکرد را جبران کنند.