تأثیر پیش‌تیمار سالیسیلیک اسید بر جوانه‌زنی بذر، رشد و شاخص‌های بیوشیمیایی گیاهچه‌های کینوا (Chenopodium quinoa willd.) تحت تأثیر تنش کادمیوم

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3

4 دانشگاه ایلام

doi
10.22108/ijpb.2024.138548.1330
چکیده

برای بررسی تأثیر سالیسیلیک اسید بر شاخص­های جوانه­زنی بذر و رشد گیاهچه‌های کینوا تحت تأثیر تنش کادمیوم، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه­ی کامل تصادفی در چهار تکرار در دانشگاه محقق اردبیلی انجام شد. تیمارها شامل تنش کادمیوم در پنج سطح (صفر، 50، 100، 150 و 200 میلی­گرم در لیتر)، سالیسیلیک اسید در پنج سطح (صفر، 1، 5/1، 2 و 5/2 میلی­مولار) بودند. نتایج نشان داد با افزایش شدت تنش، میانگین درصد و سرعت جوانه­زنی، وزن خشک و طول گیاهچه‌های کینوا کاهش یافته بود. در شرایط بدون تنش، درصد و سرعت جوانه­زنی و وزن خشک گیاهچه­های حاصل از بذرهای پیش‌تیمارشده با سالیسیلیک اسید به­طور معنی­داری بیشتر از بذرهای شاهد بود. همچنین پیش­تیمار بذر تحت سالیسیلیک اسید منجر به افزایش معنی­دار صفات درصد جوانه­زنی، سرعت جوانه­زنی، میانگین درصد جوانه­زنی، طول و وزن خشک گیاهچه، فعالیت آنزیم­های کاتالاز، پراکسیداز و پلی فنل اکسیداز شد، اما میانگین مدّت جوانه­زنی، زمان تا 90 درصد جوانه­زنی، را کاهش داد. کاربرد 5/2 میلی­مولار سالیسیلیک اسید به‌صورت پیش­تیمار در شرایط بدون تنش و تنش کادمیوم منجر به افزایش طول گیاهچه بین 48/46 و 83/73 درصد شده بود. با کاربرد غلظت 5/2 میلی­مولار سالیسیلیک اسید فعالیت آنزیم‌های کاتالاز، پراکسیداز و آنزیم پلی فنل اکسیداز به ترتیب 30/45 تا 89/93، 51/22 تا 6/51 و 4/25 تا 17/45 درصد افزایش داد .در مجموع، پیش­تیمار بذر با 5/2 میلی­مولار، در سطوح مختلف تنش کادمیوم از راه افزایش توان بذر و گیاهچه و افزایش فعالیت آنزیم­های آنتی اکسیدانی بیشترین اثر مثبت را بر جوانه­زنی و رشد گیاهچه­های کینوا داشت.