مقایسه برخی‌ از پاسخ‌های رشدی، بیوشیمیایی و هورمونی سرشاخه‌های گال‌دار دو گونه از درختان بید

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2

doi
10.22108/ijpb.2024.140106.1349
چکیده

جارویی شدن سرشاخه­های درختان بید (معمولی و مجنون)، توسط فیتوپلاسما ایجاد شده و با تغییر شکل قابل توجه در آن­ها بروز می­کند. پژوهش حاضر برای بررسی تغییرات رشد، قندهای محلول کل، کلروفیل کل، فعالیت آنزیم‌های آسکوربات­پراکسیداز و پلی­فنل اکسیداز و میزان هورمون­ها (اکسین، جیبرلین و سیتوکینین) برگ­های سرشاخه­های گال­دار در مقایسه با برگ­های سالم انجام شد. جهت اجرای این پژوهش، در اواخر فصل بهار، از برگ­های سرشاخه­های گال­دار و سالم درختان بید معمولی و مجنون پارک ناژوان، شهر اصفهان به­صورت تصادفی نمونه­برداری شد. نتایج نشان دادند صفات رویشی، کلروفیل کل و قندهای محلول سرشاخه­های گال­دار هر دو گونه­ی بید، نسبت به سرشاخه­های سالم مجاور کاهش معنی­دار داشتند، ولی میزان محتوای نسبی آب و فعالیت آنزیم پلی­فنل­اکسیداز در برگ­های سرشاخه­های گال­دار در هر دو گونه درخت بید مشابه برگ­های سالم بود. برخلاف عدم تغییر معنی­دار فعالیت آنزیم آسکوربات‌پراکسیداز در بید مجنون، میزان فعالیت آن در سرشاخه­های گال­دار بید معمولی کاهش یافت. میزان هورمون سیتوکینین در سرشاخه­های گال­دار هر دو گونه بید، بیش از 50 درصد افزایش داشت، امّا میزان هورمون اکسین و جیبرلین در سرشاخه­های گال­دار بید معمولی و مجنون نسبت به برگ­های سالم مجاورشان به­ترتیب 6/30 و 6/33 درصد کاهش یافت. کاهش رشد به­همراه عدم تغییر محتوای نسبی آب برگ­های جارویی­شده هر دو گونه از درختان بید که با تغییرات هورمونی خاص آن گونه همراه شده سبب ایجاد ساختار منحصر به فرد گال آن گونه شده است.