اثر برخی نانوذرات و کودهای بیولوژیک بر اجزای فلورسانس ‏کلروفیل و برخی صفت‌های فیزیولوژیک تریتیکاله ‏‎(x ‎Triticosecale Wittmack)‎‏ در سطوح مختلف آبیاری

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22108/ijpb.2023.137496.1320
چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر نانوذرات (نانواکسید آهن و سیلیکون) و کودهای بیولوژیک ( آزوسپریلیوم لیپوفروم و سودوموناس پوتیدا ) بر اجزای فلورسانس کلروفیل و برخی صفت‌های فیزیولوژیک تریتیکاله در سطوح مختلف آبیاری ، آزمایشی به‌شکل فاکتوریل در قالب طرح پایۀ بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. فاکتورهای بررسی‌شده، سه سطح آبیاری (آبیاری کامل به‌عنوان شاهد ، قطع آبیاری در 50 درصد مراحل چکمه‌ای‌شدن (آبستنی) و سنبله‌دهی به‌ترتیب به‌عنوان محدودیت شدید و ملایم آبی)، کاربرد کودهای زیستی ( آزوسپریلیوم لیپوفروم و سودوموناس پوتیدا ) در چهار سطح و محلول‌پاشی نانوذرات (نانواکسید آهن و سیلیکون) در چهار سطح بودند. کاربرد توأم باکتری‌های محرک رشد و محلول‌پاشی نانوذرات در شرایط آبیاری کامل، شاخص کلروفیل (23/50 درصد)، محتوای نسبی آب (97/43 درصد)، هدایت روزنه‌ای (78/36 درصد)، عملکرد کوانتومی (38/47 درصد)، فلورسانس حداکثر (84/34 درصد)، فلورسانس متغیر (49/98 درصد) و عملکرد دانه (28/43 درصد) را در مقایسه با قطع آبیاری در مرحلۀ آبستنی و به‌کارنبردن کودهای بیولوژیک و نانوذرات افزایش داد. کاربرد توأم نانوذرات و باکتری‌های محرک رشد، شاخص کلروفیل، محتوای نسبی آب، هدایت روزنه‌ای، عملکرد کوانتومی، فلورسانس حداکثر، فلورسانس متغیر و عملکرد دانه در هر دو سطح آبیاری کامل و محدودیت شدید آبی را افزایش داد، ولی نشت الکترولیت و فلورسانس حداقل را کاهش بخشید؛ همچنین در شرایط محدودیت شدید آبی یا قطع آبیاری در مرحلۀ آبستنی، کاربرد توأم نانوذرات و باکتری‌های محرک رشد شاخص کلروفیل (74/7 درصد)، محتوای نسبی آب (99/10 درصد)، هدایت روزنه‌ای (46/22 درصد)، عملکرد کوانتومی (2/15 درصد)، فلورسانس حداکثر (54/26 درصد)، فلورسانس متغیر (61/75 درصد) و عملکرد دانه (59/28 درصد) را نسبت به شرایط به‌کارنبردن نانوذرات و کودهای بیولوژیک در همین سطح از سطوح آبیاری افزایش داد. به‌طورکلی، کاربرد توأم کودهای بیولوژیک و نانوذرات به‌واسطۀ بهبود صفت‌های فیزیولوژیک گیاه، عملکرد دانۀ بهتری را در سطوح مختلف آبیاری نشان داد.