کاربرد اسید سالیسیلیک و سیلیکون بر برخی شاخص‌های ‏فیزیولوژیکی و ریخت‌شناسی در دو اکوتیپ گیاه گل سازویی ‏‎(Scrophularia striata L.)‎‏ در شرایط تنش خشکی

نویسندگان

1

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3

doi
10.22108/ijpb.2023.137115.1315
چکیده

در عصر حاضر، کمبود آب از چالش‌های اصلی زیست‌محیطی برای گیاهان است که به اختلالات متابولیکی و فیزیولوژیکی منجر می‌شود و در سال‌های اخیر شایان توجه محققان قرار گرفته است. اسید سالیسیلیک و سیلیکون به‌عنوان دو تعدیل‌کنندة تنش خشکی در گیاهان شناخته شده‌اند. پژوهش حاضر به‌منظور ارزیابی تنش خشکی بر شاخص‌های فیزیولوژیکی و ریخت‌شناسی گل سازویی برای معرفی در مناطق خشک در سال زراعی 1400-1399 در قالب فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در دانشگاه ایلام انجام شد. در این پژوهش تنش خشکی در دو سطح (50 و 100 درصد ظرفیت زراعی)، اسید سالیسیلیک (SA) در دو سطح (صفر و ppm 100)، سیلیکون (Si) در دو سطح (0 و 1 گرم در لیتر) و نیز دو اکوتیپ (ایلام و آبدانان) بر صفات فتوسنتز، پارامترهای تبادل گازی، محتوی رطوبت نسبی برگ، پروتئین کل و شاخص‌های ریخت‌شناسی گل سازویی بررسی شدند. نتایج حاصل از این آزمایش نشان دادند تنش خشکی باعث کاهش محتوی رطوبت نسبی برگ، پروتئین کل، فتوسنتز، پارامترهای تبادل گازی و افزایش نشت یونی شد. همچنین از لحاظ ساختاری کاهش عرض روزنه، عرض سلول‌های نگهبان روزنه، تراکم روزنه در واحد سطح و قطر بافت‌های آوندی را موجب شد. کاربرد اسید سالیسیلیک و سیلیکون باعث بهبود فتوسنتز، پارامترهای تبادل گازی، رطوبت نسبی و پروتئین کل در اندام هوایی شد. همچنین محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک و سیلیکون به بهبود شاخص‌های ریخت‌شناسی ناشی از تنش خشکی منجر شد. نتایج کلی نشان دادند تنش خشکی اثرات منفی بر گیاه گل سازویی دارد و کاربرد اسید سالیسیلیک و سیلیکون می‌تواند تحمل تنش خشکی در گیاه را بهبود بخشد.