تأثیر کلرید سدیم بر محتوای یونی و محلول‌های سازگار در ارقام مختلف کلزا (Brassica napus L.)

نویسندگان

1 دانشگاه شاهد

2 دانشگاه تهران

doi
10.22108/ijpb.2023.134033.1292
چکیده

این مطالعه با هدف بررسی تأثیر شوری ناشی از کلرید سدیم بر محتوای یون‌ها و درک میزان مقاومت در چهار رقم کلزا ( Brassica napus L.) به نام‌های طلایه، ساری‌گل، زرفام و اُپرا، انجام شد. گیاهان در محلول هیدروپونیک (محلول هوگلند با قدرت یک چهارم) و شرایط گلخانه‌ای رشد یافتند. هنگامی که گیاهان به مرحله‌ی ۵ برگی رسیدند با غلظت‌های ۰ (شاهد)، 50، 75 و 100 میلی‌مولار کلرید سدیم به مدت 14 روز تیمار و سپس برداشت شدند. به منظور اندازه‌گیری محتوای عناصر غذایی اندام‌های گیاه عصاره‌ی اندام‌های مورد نظر تهیه شد. نتایج آزمایش‌ها نشان داد که با افزایش شوری، محتوای پتاسیم اندام هوایی و ریشه در هر 4 رقم در پاسخ به تنش شوری کاهش یافت، در حالیکه محتوای کلر و سدیم افزایش یافت. بیشترین میزان افزایش عناصر کلر و سدیم در پاسخ به تنش شوری  در ارقام طلایه و ساری‌گل، حدود 1000 برابر بیشتر از گیاهان کنترل مشاهده شد. افزایش محتوای سدیم اندام هوایی بیشتر از ریشه بود و در ریشه‌ی ارقام طلایه و ساری‌گل، حدود 800 برابر افزایش نشان داد. محتوای پرولین و گلایسین بتائین برگ در پاسخ به تنش شوری افزایش یافت. میزان قند محلول برگ و ریشه نیز در برخی ارقام افزایش پیدا کرد به‌طوریکه در تیمار 100میلی‌مولار، میزان آن در اندام هوایی در رقم طلایه 43 درصد و در ساری‌گل 80 درصد افزایش یافت. باتوجه‌به نتایج به‌دست آمده می‌توان به این نتیجه رسید که در میان ارقام مورد مطالعه، ارقام اپرا و زرفام نسبت به دو رقم دیگر عملکرد بهتری تحت تنش شوری دارند و عملکرد رقم ساری‌گل ضعیف تر از سایر ارقام است.