تحلیل سنت غلبه حق بر باطل در تفسیر المیزان و دلالتهای تربیتی فردی و اجتماعی آن
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی گروه مبانی نظری اسلام دانشگاه معارف اسلامی ایران
2 هیئت علمی گروه علوم تربیتی، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، قم
3 دانشگاه معارف اسلامی قم، گروه مبانی نظری اسلام
4 هیئت علمی گروه تاریخ و تمدن اسلامی، دانشگاه معارف اسلامی، قم
doi
10.22034/iued.2025.2059054.2782چکیده
سنت الهی «غلبه حق بر باطل» یکی از قوانین بنیادین و تغییرناپذیر در نظام هستی و تاریخ از منظر قرآن کریم است که برتری نهایی حق را در برابر باطل تضمین میکند. مسئله اصلی پژوهش حاضر آن است که این سنت قرآنی چه دلالتهای تربیتی برای فرآیند تعلیم و تربیت دینی دارد و چگونه میتوان از آن، الگویی کارآمد برای پرورش انسان مؤمن در نظام تربیت اسلامی استخراج کرد. این مقاله با بهرهگیری از روش تفسیر موضوعی و تحلیل محتوای آیات قرآنی، به بررسی دیدگاه علامه طباطبایی در تفسیر المیزان درباره این سنت میپردازد. نوآوری پژوهش در آن است که برخلاف تحقیقات پیشین که به تحلیل مفهومی این سنت پرداختهاند، این مقاله آن را در چارچوب تربیت فردی، اجتماعی و معنوی تبیین کرده است. یافتهها نشان میدهد که ایمان به این سنت، زمینهساز تربیت انسانهایی مقاوم، عدالتخواه، آیندهنگر و مسئول در برابر جامعه است. همچنین، این سنت بر پرورش استقامت، اعتماد به عدالت الهی، بصیرت تاریخی و درونیسازی حقگرایی تأکید دارد.در نتیجه، سنت غلبه حق بر باطل نهتنها قاعدهای تکوینی، بلکه الگویی راهبردی برای تربیت دینی در دوران معاصر است. توصیه میشود این سنت بهعنوان یکی از مبانی تربیت قرآنی در برنامههای آموزشی نهادهای تربیتی گنجانده شود.