تأثیر کودهای زیستی و پوترسین بر بیوماس و برخی صفات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی ماشک گل‌خوشه‌ای (Vicia villosa Roth) تحت شرایط دیم

نویسندگان
doi
10.22108/ijpb.2022.131436.1267
چکیده

محدودیت آبی شدیدترین عامل تنشی است که رشد و تولید گیاهان زراعی را در مناطق خشک و نیمه‌خشک محدود می‌کند. راهکارهای متعددی به‌منظور کاهش آثار محدودیت آبی ایجادشده تحت شرایط دیم در رشد گیاهی توسعه یافته‌اند. در میان آن‌ها استفاده از پوترسین و کودهای زیستی (همانند میکوریزا و باکتری‌های محرک رشد) نقش بسیار مهمی در بهبود عملکرد ایفا می‌کنند. در این راستا به‌منظور بررسی تأثیر کودهای زیستی و پوترسین بر بیوماس و برخی صفات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی ماشک گل‌خوشه‌ای تحت شرایط دیم، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1398 اجرا شد. فاکتورهای مورد بررسی کودهای زیستی (عدم کاربرد کودهای زیستی به‌عنوان شاهد، کاربرد ریزوبیوم ( Rhizobium legominuzarum ) ، میکوریزا ( Glomus mosseae )، کاربرد توأم میکوریزا با ریزوبیوم، ریزوبیوم و ازتوباکتر، میکوریزا و ازتوباکتر ( 5 Azotobacter chrocoocom strain )، ریزوبیوم با ازتوباکتر و میکوریزا) و محلول‌پاشی پوترسین در سه سطح (محلول‌پاشی با آب به‌عنوان شاهد و محلول‌پاشی 5/0 و 1 میلی‌مولار پوترسین) را شامل می‌شدند. نتایج نشان داد که کاربرد توأم ازتوباکتر با میکوریزا و ریزوبیوم و محلول‌پاشی یک میلی‌مولار پوترسین فعالیت آنزیم‌های کاتالاز، پراکسیداز و پلی‌فنل‌اکسیداز را به‌ترتیب 08/37، 54/37 و 41/34 درصد، فلورسانس بیشینه و محتوای آنتوسیانین را به‌ترتیب 68/49 و 74/87 درصد نسبت به شرایط عدم کاربرد کودهای زیستی و پوترسین افزایش داد. همچنین، کاربرد توأم ازتوباکتر با میکوریزا و ریزوبیوم و محلول‌پاشی یک میلی‌مولار پوترسین بیوماس کل را حدود 9/56 درصد نسبت به شرایط عدم کاربرد کودهای زیستی و عدم محلول‌پاشی با پوترسین افزایش داد. به‌نظر می‌رسد کاربرد کودهای زیستی و پوترسین می‌تواند بیوماس کل ماشک گل‌خوشه‌ای تحت شرایط دیم را به‌واسطه بهبود صفات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی افزایش دهد.