روند تغییرات زمانی پوشش گیاهی در کانون گرد و غبار جنوب اهواز (مطالعه موردی: منطقه حنیطیه شهرستان کارون)

نویسندگان

1 دانشگاه بین المللی امام رضا

2 دانشگاه حکیم سبزواری

3 دانشگاه آزاد اسلامی

4

doi
10.22108/ijpb.2022.128361.1249
چکیده

مطالعه پوشش گیاهی و اندازه‌گیری شاخص‌های تنوع ابزار مناسبی برای مطالعه وضعیت پوشش جنگل‌ها، مراتع و ارزیابی آنها است. این پژوهش با هدف ارزیابی روند تغییرات پوشش گیاهی در کانون گرد و غبار استان خوزستان، با بررسی اثر نوسانات بارش و آبیاری نهال‌های کشت‌شده در منطقه بر درصد پوشش و نوع گونه‌های بومی موجود طی چهار سال متوالی و در دو فصل در منطقه حنیطیه انجام شد. بدین‌منظور تعداد 5 ترانسکت 100 متری با فواصل 50 متری در منطقه انتخابی به‌صورت تصادفی سیستماتیک احداث شد. در امتداد ترانسکت‌ها در مجموع 30 پلات ثابت نصب شد. در دو فصل رویشی بهار و پاییزه طی سال‌های 1396 تا 1399 نوع و درصد پوشش گونه‌های بومی برداشت شد. با استفاده از نرم‌افزار PAST شاخص‌های غالبیت، یکنواختی و تنوع گونه‌ای سیمپسون و شانون اندازه‌گیری شد. نتایج تجزیه واریانس یک‌طرفه (ANOVA) نشان داد، بین میانگین شاخص‌های غالبیت، شانون و سیمپسون، درصد پوشش و نیز تعداد گونه در بهار سال‌های مختلف برداشت اختلاف معنی‌داری وجود دارد. اما در مقایسه شاخص‌های شانون و سیمپسون و پوشش تابستانه، بین تیرماه سال‌های 1398 نسبت به سال 1397، اختلاف معنی‌داری وجود ندارد. گونه‌های موجود در پلات‌ها همه کوتاه‌زی بودند و تنوع اندازه‌گیری‌شده وابسته به زمان است. از مشاهدات و نتایج فوق نتیجه‌گیری می‌شود، منطقه حنیطیه علی‌رغم برگشت تعدادی گونه کوتاه‌زی در پی آبیاری نهال‌های کشت‌شده و بارش‌های اخیر، همچنان این عرصه بسیار حساس و شکننده بوده و تا احیای مناسب نیاز به مدیریت، برنامه‌ریزی و قرق کامل دارد.