فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیلاب به‌عنوان یکی از مخرب‌ترین مخاطرات طبیعی، سالانه خسارات گسترده‌ای در جهان به‌ویژه در مناطق کوهستانی ایران مانند حوضه آبریز کشکان‌رود به بار می‌آورد. این پژوهش با هدف پهنه‌بندی خطر سیل در حوضه آبریز کشکان‌رود، با استفاده از مدل‌های ترکیبی تحلیل سلسله مراتبی فازی‌‌، تاپسیس ‌در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی انجام شده است. معیارهای متعددی شامل ارتفاع، شیب، بارندگی، فاصله از رودخانه، شاخص رطوبت توپوگرافی، کاربری اراضی، نوع خاک، شاخص پوشش گیاهی نرمال‌شده‌ ‌و نرخ فرسایش مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که مناطق پل‌دختر، خرم‌آباد، شیراوند و بخش‌هایی از کوهدشت به دلیل شرایط توپوگرافی، هیدرولوژیکی و پوشش زمین، در معرض بیشترین خطر سیل قرار دارند، در حالی که نواحی شمالی مانند الشتر کم‌خطر هستند. این یافته‌ها با داده‌های تاریخی سیل 1398‌ (دبی 7000 مترمکعب بر ثانیه و خسارات 26 میلیون دلاری) هم‌خوانی دارد. روش وزن‌دهی همپوشانی با ضریب همبستگی 92/0، دقیق‌ترین مدل بود و 2/8% از مساحت حوضه را در محدوده خطر بسیار بالا و 1/28% را در محدوده خطر بالا طبقه‌بندی کرد. روش‌های تاپسیس و تحلیل سلسله مراتبی فازی‌‌ نیز به ترتیب با ضرایب همبستگی 89/0 و 87/0، نتایج مشابهی ارائه دادند. این مطالعه با ارائه نقشه‌های خطر سیل و پیشنهاد اقداماتی نظیر طراحی سیستم‌های زهکشی، احیای پوشش گیاهی و مدیریت توسعه شهری، مبنایی علمی برای کاهش خسارات سیل در حوضه آبریز کشکان‌رود فراهم می‌کند.