فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نبود اطلاعات کافی در زمینه تأثیر فرسایش بر عملکرد خاک و جوامع میکروبی موجود در آن مانع بزرگی در ارزیابی ‏تأثیر واقعی فرسایش بر خدمات اکوسیستم‌های طبیعی و احیاء محیط‌های فرسوده می‌‌باشد. در این مطالعه رابطه تنوع میکروبی و تغییرات ‏خصوصیت‌‌های فیزیکی و شیمیایی خاک ناشی از فرسایش آبی در اراضی مرتعی - جنگلی گوور استان کرمان بررسی شد. نمونه‌برداری ‏خاک (عمق ۰-۳۰ سانتی‌متر) برپایه آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با استفاده از دو ترانسکت در چهار وضعیت ‏شامل بدون فرسایش، فرسایش کم، فرسایش متوسط و شدید در سه پلات‌ انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل واحدکاری (۲ واحد)، جهت شیب ( ۲ جهت) و درجه فرسایش (۴ درجه) بودند. پارامترهای فیزیکی و شیمیایی خاک شامل وزن مخصوص ظاهری، محتوی رطوبت خاک، اسیدیته، کربن و نیتروژن آلی محلول، نیتروژن و ‏فسفر کل، آمونیوم (‏NH4+‎‏)، نیترات (‏NO3-‎‏)، فسفر و پتاسیم قابل‌‌دسترس،‌ کربن و نیتروژن کل برای ارزیابی عملکرد کلی خاک ‏اندازه‌گیری شد. شاخص‌های زیستی خاک شامل فعالیت آنزیمی خاک، کربن و نیتروژن زیتوده میکروبی، جمعیت میکروارگانیسم‌ها، ‏سهم میکروبی خاک و تنفس میکروبی پایه اندازه‌گیری گردید. نتایج تجزیه واریانس داده‌ها حاکی از تفاوت معنی‌دار اکثر خصوصیت‌‌های‌‌ فیزیکی و شیمیایی و زیستی خاک بود. با افزایش ‏شدت فرسایش خاک تنها در اسیدیته خاک، کربن آلی محلول، نیترات و آمونیوم تفاوت معنی‌دار مشاهده نشد (‏p>0.01‎‏).‏‎ ‎فرسایش خاک ‏باعث تغییرات آماری معنی‌‌دار در خصوصیت‌‌های خاک و کاهش خصوصیت‌‌های چند عملکردی خاک شد (‏p>0.01‎‏). بیشترین محتوی رطوبت خاک، ‏نیتروژن آلی، کربن آلی، فسفر کل، پتاسیم قابل‌‌دسترس و آمونیوم مربوط به پلات‌های بدون فرسایش بود و با افزایش درجه فرسایش ‏مقادیر این پارامترها کاهش معنی‌دار را نشان داد (‏p<0.01‎‏). فرسایش خاک اثر معنی‌داری در نیتروژن آلی محلول خاک داشت (‏p>0.01‎‏)، ‏به‌‌طوری‌‌که بیشترین میزان نیتروژن آلی محلول در پلات‌های بدون فرسایش اندازه‌گیری شد و کمترین مقدار مربوط به پلات‌های با فرسایش ‏شدید بود. نتایج ﻧﺸـﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﻛـﻪ ﻣﻘـﺪﺍﺭ ﺗﻤـﺎﻡ ﭘﺎﺭﺍﻣﺘﺮﻫﺎﻱ ﺯﻳﺴﺘﻲ ﺍﻧﺪﺍﺯﻩﮔﻴﺮﻱ‌‌ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﺧﺎﻙ‌های با درجه فرسایش شدید به‌طور معنی‌‏داری کمتر ﺍﺯ ﺧـﺎﻙ‌های بدون فرسایش و فرسایش کم بود. به‌طورکلی، تغییرات در ویژگی‌های میکروبیوتای خاک به شدت با تغییرات ناشی از فرسایش در چند خصوصیت- ‏فیزیکی و شیمیایی خاک مرتبط بود. این نتایج با هم نشان می‌دهد که فرسایش خاک تأثیر منفی قابل‌‌توجهی بر ویژگی‌های میکروبی و ‏عملکردی خاک دارد.