اثر روش های مختلف تلقیح با قارچ Serendipita indica بر برخی صفات رویشی، بیوشیمیایی و عملکردی گیاه گوجه‌فرنگی در شرایط تنش خشکی

نویسندگان

1

2 دانشگاه تهران

3 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22108/ijpb.2021.128853.1253
چکیده

قارچ Serendipita indica علاوه بر افزایش رشد، مقاومت گیاهان میزبان به تنش‌های زیستی و غیرزیستی را افزایش می‌دهد. هدف از این پژوهش بررسی تأثیر مایه‌ تلقیح‌های مختلف قارچ S. indica بر برخی پارامترهای مورفوفیزیولوژیک، بیوشیمیایی و عملکردی گوجه‌فرنگی تحت تنش خشکی بود. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در گلخانه‌ای تجاری در شهرک گلخانه‌ای ملایر انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل چهار سطح تلقیح با قارچ (P0: تلقیح‌نشده؛ P1: تلقیح‌شده با اسپور؛ P2: تلقیح‌شده با عصاره سوسپانسیون میسیلیوم؛ P3: محلول‌پاشی برگی با عصاره محیط کشت قارچ) و در دو سطح تنش خشکی (ظرفیت زراعی و 50% ظرفیت زراعی) انجام شد. نتایج نشان داد که تنش خشکی وزن میوه، محتوای نسبی آب، کربوهیدرات و غلظت پتاسیم و فسفر را کاهش می‌دهد. در حالیکه تلقیح با مایه تلقیح‌های مختلف قارچ به ویژه عصاره سوسپانسیون میسیلیوم باعث افزایش صفاتی مانند محتوای نسبی آب (5/5%)، کلروفیل (6/2 برابر)، کاروتنوئید (17%)، فسفر (47%) و وزن میوه (48%) شده و اثرات مضر تنش خشکی را کاهش داد. تنش خشکی با افزایش نشت الکترولیت باعث ناپایداری غشاء شد، اما تلقیح باS. indica باعث کاهش پراکسیداسیون لیپید و نشت یونی گردید. در بین مایه تلقیح‌های قارچ، عصاره سوسپانسیون میسیلیوم بهترین نتیجه را داشت. با توجه به نتایج پژوهش حاضر و همچنین امکان کشت قارچ در محیط کشت مصنوعی، بررسی استفاده از عصاره سوسپانسیون میسیلیوم به عنوان یک کود زیستی، فرصت‌های جدیدی را برای استفاده از این قارچ در کشاورزی پایدار فراهم می‌کند.