مطالعه فلوریستیک منطقه شمال روستای قره‌جقه شهرستان قوچان در استان خراسان‌رضوی

doi
10.22108/ijpb.2021.128448.1251
چکیده

پژوهش حاضر مطالعه فلوریستیک شمال روستای قره‌جقه با مساحت ۲۰۰۰ هکتار واقع در دهستان سودلانه قوچان در استان خراسان‌رضوی با ارتفاع حدود ۱۴۰۰ متر از سطح دریا است. گیاهان این منطقه در ماه‌های فروردین تا شهریور سال‌های ۹۴ و ۹۵ به‌روش پیمایشی جمع‌آوری، شناسایی و در هرباریوم دانشگاه آزاد اسلامی مشهد (IAUM) نگهداری شدند. هدف از انجام این مطالعه، معرفی پوشش گیاهی، گیاهان دارویی و گیاهان در معرض آسیب بود. نتایج حاصل از پژوهش وجود یک تیره با یک جنس و یک گونه متعلق به بازدانگان و ۳۰ تیره با ۶۷ جنس و ۸۷ گونه متعلق به نهاندانگان را نشان داد. بزرگترین تیره‌های گیاهی منطقه Asteraceae (کاسنیان) با ۱۶ گونه، Poaceae (گندمیان) با ۱۱ گونه، Lamiaceae (نعناعیان) با نه گونه، Fabaceae (باقلائیان) با پنج گونه و Liliaceae (سوسنیان) و Ranunculaceae (آلاله‌ها) با چهار گونه بود. گونه‌های Astragalus cerasocrenus ، Echinops chorassanicus و Bromus kopetdaghensis در معرض خطر و چهار گونه انحصاری Cousinia eriophylla ، Acantholimon bodeanum ، Echinops chorassanicus و Onobrychis chorassanica از منطقه معرفی شد. همچنین، ۳۱ گونه، ۳۰ جنس و ۱۶ تیره دارویی که عمدتاً به تیره‌های Lamiaceae و Asteraceae تعلق داشت، شناسایی شد. همچنین، اشکال زیستی منطقه شامل ۴۸% همی‌کریپتوفیت‌، ۲۳% تروفیت‌، ۱۴% کامفیت‌، ۱۲% ژئوفیت‌ و ۳% فانروفیت‌ بود. در بررسی ناحیه رویشی، بیشترین عناصر رویشی به ناحیه ایرانوـتورانی با ۴۹ درصد و کمترین آن به ناحیه رویشی ایرانوـتورانی و مدیترانه‌ای با یک درصد تعلق داشت. به‌طورکلی، غالبیت پوشش همی‌کریپتوفیت و تروفیت در منطقه، نشان از سازش گیاهان با آب‌و‌هوای سرد خشک و تأثیر دخالت‌های انسانی در تشکیل این نوع اشکال زیستی است.