تأثیر کاربرد قارچ‌های میکوریز آربوسکولار همراه با برخی ریزجانداران و ترکیبات شیمیایی بر فعالیت‌ آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان و ترکیبات فنلی گیاه ذرت در شرایط تنش خشکی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

3

4 دانشگاه جامع امام حسین

5 دانشگاه کاشان

6

doi
10.22108/ijpb.2022.129942.1258
چکیده

تنش خشکی یکی از مهم‌ترین تنش‌های غیرزیستی و عامل محدودکننده رشد و نمو گیاهان و تولید محصولات کشاورزی است. به‌منظور بررسی تأثیر کاربرد توأم برخی ریزجانداران و ترکیبات شیمیایی با سه گونه قارچ‌ میکوریز آربوسکولار Funneliformis mosseae ، Rhizophagus intraradices و Claroideoglomus etunicatum به‌عنوان زادمایه میکوریزی، بر میزان آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان و ترکیبات فنلی در ذرت رقم 705SC، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. در پژوهش حاضر، تیمار ترکیبات زنده و غیرزنده در هفت سطح (شامل باکتری Pseudomonas flurescens VUPF5، مخمر Issatchenkia orientalis ، آزولا، چای‌کمپوست، هیومیک‌اسید، بیولوگ سیدروفور، کمپلکس آمینواسید)، تیمار میکوریز آربوسکولار (شامل سه گونه قارچی و شاهد) و تنش خشکی در یک سطح (30 درصد ظرفیت زراعی) بررسی شد. شش، 12 و 18 روز پس از شروع تنش خشکی، اثر متقابل تیمارها با گونه‌های میکوریز آربوسکولار بر فعالیت آنزیم‌های پراکسیداز، پلی‌فنل اکسیداز، فنیل‌آلانین‌آمونیالیاز و فنل کل ارزیابی گردید. مطابق با نتایج، در هر سه گونه قارچی، فعالیت آنزیم پراکسیداز در تیمار سیدروفور توأم با قارچ در مقایسه با سایر تیمارها بالاتر بود. همچنین، بیشترین میزان فعالیت آنزیم پلی‌فنل اکسیداز در گونه قارچی R. intraradices آمیخته با تیمار چای‌کمپوست مشاهده شد. ترکیبات فنلی در گیاهان میکوریزی و گیاهان غیرمیکوریزی بسته به تیمار و نوع گونه قارچی، در روز دوازدهم به بالاترین میزان رسیدند. به‌طورکلی، از بین تیمارهای مختلف مایه‌زنی‌شده به گیاه ذرت، ترکیبات کمپلکس آمینواسید، سیدروفور، چای‌کمپوست و هیومیک‌اسید در مقایسه با شاهد موجب افزایش فعالیت آنزیم‌‌های فوق شدند که این روند در روز دوازدهم به بیشینه میزان خود رسید.