بررسی تأثیر کودهای زیستی ازتوبارور-2 و فسفاته بارور-2 بر مقدار و ترکیبات اسانس آویشن دنایی Thymus daenensis Celak.در مرحله گلدهی کامل

نویسندگان
doi
10.22108/ijpb.2021.122978.1213
چکیده

آزمایش در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در بهار سال 1397 در گلخانه تحقیقاتی واقع در شهر ارومیه انجام گرفت. ابتدا نمونه خاک مورد استفاده تجزیه گردید و ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی آن اندازه‌گیری شد. نشاءهای تولید شده پس از تلقیح با کود‌های زیستی ازتوبارور-2 و فسفاته بارور-2 به گلدان انتقال داده شدند. سرشاخه گلدار گیاهان در مرحله گلدهی کامل برداشت گردید و پس از خشک کردن در سایه توسط دستگاه کلونجر و به روش تقطیر با آب اسانس‌گیری شدند و اجزای اسانس با استفاده از دستگاه‌های GC و GC-MS آنالیز و شناسایی شدند. شناسایی ترکیات تشکیل دهنده اسانس، به کمک طیف جرمی، شاخص بازداری آن‌ها و مقایسه با شاخص‌های بازداری گزارش شده در منابع معتبر صورت گرفت. بازدهی اسانس نمونه‌های شاهد و تیمار‌ کودهای ازتو بارور-2 و فسفاته بارور-2 به ترتیب 2، 5/2 و 5 درصد به دست آمد. به طور کلی، 29 ترکیب اسانس این گیاه شناسایی گردید که گستره 22/97 و 98/94 درصد را شامل می‌شدند و ترکیبات اصلی اسانس شامل تیمول ( 29/65 ، 65/72 و 99/48 درصد )، کاریوفیلن ( 27/4، 29/4 و 29/11 درصد )، اکالیپتول (59/4 ، 16/3 و 51/8 درصد ) و بورنئول ( 66/3 ، 83/3 و 64/4 درصد ) به ترتیب مربوط به نمونه شاهد و تیمار‌های کودی ازتوبارور-2 و فسفاته بارور-2 بود. با توجه به نتایج این تحقیق، کاربرد کود فسفاته بارور-2 باعث افزایش معنی‌دار میزان اسانس و ترکیبات اصلی آن در گیاه آویشن دنایی شد. درحالی که افزایش کمی و کیفی اسانس تحت تیمار کودی ازتوبارور-2 نسبت به شاهد معنی‌دار نبود.