بانک اطلاعات بومشناختی ذخایر ژنتیکی خویشاوندان وحشی محصولات کشاورزی دولپهای ایران: در راستای اهلیسازی و امنیت غذایی کشور
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی
2
3
doi
10.22108/ijpb.2021.128224.1245چکیده
خویشاوندان وحشی گونه های زراعی در ایران طیف گستردهای از گیاهان غذایی، علوفهای، دارویی، زینتی و صنعتی را دربرمی-گیرند. به دلیل ناپایداری اکوسیستمی متاثر از تغییرات اقلیمی، استفاده از توانمندیهای زیستی و اکولوژیکی خویشاوندان وحشی جهت ارتقاء سازگاری محصولات کشاورزی از اهمیت بالایی برخوردار است. بنابراین تهیه فهرست و بانک اطلاعات اکولوژیکی این منابع ژنتیکی حیاتی، اولین گام در راستای استفاده از توانمندی آنها برای ارتقاء محصولات کشاورزی محسوب می گردد. تاکنون هیچ منبع مدونی پیرامون فهرست و بانک اطلاعات پایه اکولوژیکی آن ها در ایران وجود دارد، لذا این مطالعه با هدف تهیه بانک اطلاعات پایه اکولوژیکی این ذخائر ژنتیکی با ارزش انجام شده است و گونه های با الویت جهت حفاظت در زیستگاه و نیز گونههای با الویت جهت حفاظت خارج زیستگاه خویشاوندان وحشی محصولات کشاورزی دولپهای ایران را تعیین نموده است. دادههای انتشار گونهها از منابع هرباریومی و فلورهای داخلی و بینالمللی و نیز مطالعات میدانی متعدد تهیه شده است. در مجموع 6274 رکورد متعلق به 410 گونه از 217 جنس متعلق به 67 خانواده گیاهی از خویشاوندان وحشی گیاهان کشاورزی دولپهای از مناطق متنوع جغرافیایی ایران گزارش شناسایی شد. خانوادههای رز - Rosaceae (46 گونه :20 جنس)، نعناعیان-Lamiaceae (19:38)، تاج خروس-Amaranthaceae (15:36)، چتریان-Apiaceae (23:30)، پروانهآسا-Papilionaceae (5:28)، شببو-Brassicaceae (11:18) و آفتابگردان-Asteraceae (9:20) به ترتیب بیشترین تعداد خویشاوندان وحشی محصولات زراعی ایران را در برمیگیرند.