تغییرات غلظت کربوهیدرات محلول و نشاسته و ویژگی‌های ریخت‌شناسی ریشه در ژنوتیپ‌های شبدر Trifolium spp. تحت تنش سرما

نویسندگان

1

2 دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری

3

doi
10.22108/ijpb.2021.126685.1237
چکیده

بعلت گستردگی کشت شبدر در ایران، امکان مواجه شدن با تنش‌های محیطی مانند تنش سرما برای این گیاه وجود دارد. این تحقیق با هدف بررسی ارتباط بین غلظت کربوهیدرات و خصوصیات مورفولوژیک ریشه با تحمل به تنش سرما در ژنوتیپ‌های شبدر به صورت اسپلیت اسپلیت پلات در زمان اجرا شد. تاریخ کاشت در سه سطح به عنوان عامل اصلی، 10 ژنوتیپ شبدر به عنوان عامل فرعی و چین‌ برداری در سه سطح به عنوان عامل فرعی فرعی در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار در دو سال زراعی اجرا شد. با تأخیر در کاشت صفات طول ریشه، وزن ریشه، قطر طوقه، وزن طوقه در ژنوتیپ‌های شبدر کاهش و نسبت ریشه به شاخساره افزایش یافت. شبدر قرمز و شبدر ایرانی (دیررس) از غلظت قند محلول، فروکتوز، گلوکز و نشاسته بیشتری در ریشه برخوردار بودند، درحالی که شبدر ایرانی (یک چین) و شبدر لاکی کمترین غلظت را نشان دادند. تاخیر در کاشت، کاهش 13 درصدی را در غلظت کربوهیدرات محلول کل موجب شد و گلوکز، فروکتوز و نشاسته به ترتیب کاهش 20، 21 و 9 درصدی را نشان دادند. شیب منحنی ذخیره قند بین دو مرحله رکود زمستانه و رشد مجدد بهاره در شبدر قرمز، برسیم، ایرانی (یک چین) و لاکی ملایم تر بود و از ذخیره قند ریشه استفاده کمتری شد. شیب منحنی ذخیره قند از زمان شروع رشد مجدد تا قبل از چین اول در شبدر برسیم و لاکی بیشتر بود و به دلیل این رشد سریع می توان در مناطقی که در این محدوده زمانی دارای دماهای پایین تنش‌زا هستند از این ژنوتیپ‌ها استفاده کرد.