تأثیر کودهای زیستی نیتروژنه و فسفره بر جوانه‌زنی بذر و برخی ویژگی‌های بیوشیمیایی دو رقم کینوا (Chenopodium quinoa Willd) تحت تنش خشکی

نویسندگان

1

2 دانشگاه امام صادق

3 دانشگاه تهران

doi
10.22108/ijpb.2021.125105.1227
چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر کودهای زیستی نیتروژنه و فسفره بر جوانه‌زنی، رشد و برخی شاخص‌های بیوشیمیایی گیاهچه دو رقم کینوا (رقم‌های ساجاما و تیتیکاکا) تحت تنش خشکی، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل سه‌عاملی در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار در سال 1398 انجام شد. بدین منظور ارقام ساجاما و تیتیکاکا به‌عنوان عامل اول، چهار سطح تنش خشکی شامل شاهد، 4/0-، 8/0- و 2/1- مگاپاسکال به‌عنوان عامل دوم و چهار سطح کود زیستی شامل شاهد، نیتروکسین، بیوفسفر و تلفیق نیتروکسین و بیوفسفر به‌عنوان عامل سوم ارزیابی شدند. نتایج آزمایش نشان داد که در شرایط تنش شدید خشکی (سطح خشکی 2/1- مگاپاسکال)، تمامی ویژگی‌های بیوشیمیایی اندازه‌گیری‌شده شامل محتوای پرولین، میزان قند محلول و میزان مالون‌دی‌آلدئید گیاهچه، نسبت به سایر سطوح خشکی به‌طور معنی‌داری در هر دو رقم کینوا مطالعه‌شده افزایش یافت، درحالی‌که صفات درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، طول گیاهچه و وزن خشک گیاهچه تحت تنش خشکی کاهش نشان دادند. در تیمار تنش خشکی شدید، سرعت جوانه‌زنی، طول و وزن خشک گیاهچه در رقم ساجاما نسبت به تیمار شاهد به‌ترتیب حدود 33، 46 و 51 درصد کاهش یافت، درحالی‌که میزان کاهش صفات یادشده در رقم تیتیکاکا تحت شرایط تنش شدید خشکی نسبت به تیمار شاهد به‌ترتیب حدود 16، 42 و39 درصد بود. تیمار تلقیح همزمان بذرها با کودهای زیستی نیتروکسین و بیوفسفر توانست آثار تنش خشکی بر صفات مطالعه‌شده را در هر دو رقم نسبت به تیمار بدون کود زیستی در همین سطح خشکی تعدیل بخشد.