هندسه و جنبش ‏شناسی گسل عطاری در جنوب خاور البرز مرکزی

نویسندگان

1

2

3 دانشگاه فنی و حرفه‌ای

4 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22071/gsj.2018.68818
چکیده

گسل عطاری گسلی مورب‎لغز است که طول نقشه‌برداری شده آن در حدود 20 کیلومتر و ادامه شمال خاوری و جنوب باختری آن پوشیده است. با این حال در شمال کویر چاه جام گسلی شکل گرفته است که می‎توان آن را ادامه شمال خاوری گسل عطاری دانست. بررسی تصاویر ماهواره‏ای نشان می‎دهد که سامانه گسلی میامی به طرف جنوب باختر تا شمال کویر چاه جام تداوم دارد. بنابراین می توان پیشنهاد کرد که این سامانه در شمال کویر چاه جام به گسل عطاری می‏پیوندد و با احتساب قسمت‏های از گسل که پوشیده ترسیم شده‏اند؛ درازای گسل عطاری به حدود 127 کیلومتر می‏رسد. در شمال باختر گسل عطاری هم گسل پیغمبران وجود دارد که بیشنیه جابه‌جایی روی آن تا حدود 4 کیلومتر گزارش شده است. گسل پیغمبران به طرف باختر به گسل سمنان متصل می‌شود. از این رو با وجود اینکه گسل عطاری جابه‌جایی زیادی نداشته و به‌طور عمده سنگ‏های آتشفشانی ائوسن را بریده است؛ لیکن از پیوند این گسل با گسل‌های پیغمبران، سمنان و سامانه گسلی میامی یک سامانه گسلی بزرگ‏تر شکل می‏گیرد که می‏توانسته است به عنوان مرز بین ایران مرکزی و البرز عمل کند. همچنین با توجه به اینکه گسل عطاری در جنوب خاوری البرز مرکزی و با شیب زیاد (°75-60) رو به جنوب- جنوب خاور قرار گرفته است؛ به نظر می‏رسد که گل‎ساخت مثبت که عموماً یک چهارچوب کلی برای البرز مرکزی در نظر گرفته می‏شود؛ در این قسمت از البرز شکل نگرفته است. مطالعات همچنین نشان می‏دهند که یک جنبش چپ‌بُر به دنبال حرکت رو به باختر خزر جنوبی در سنوزوسیک پسین روی گسل عطاری پدیدار شده است.