ارزیابی تأثیر محرک‌ها بر پاسخ بیوشیمیایی و بیان ژن‌های درگیر در بیوسنتز سزکوئی‌ترپنوئیدها در کشت ریشه‌های مویین گیاه دارویی سنبل‌الطیب (Valeriana officinalis L.)

نویسندگان
doi
10.22108/ijpb.2020.122350.1207
چکیده

ریزنمونه‌های برگ و دمبرگ حاصل از گیاهچه‌های رشد کرده گیاه سنبل‌الطیب (Valeriana officinalis L.) در شرایط درون ‌شیشه‌ای، با سویه A4 اگروباکتریوم رایزوژنز rhizogenesis) (Agrobacterium تلقیح گردید تا ریشه مویین تولید شود. ریشه‌های مویین تراریخت پس از تأیید ماهیت تراریختی از طریق PCR، تکثیر داده شد و با سطوح مختلف نانواکسیدهای آهن و نیکل و متیل‌جاسمونات به‌تنهایی و در ترکیب با یک میلی‌مولار اسیدآمینه L-لوسین تیمار گردید. سپس در فواصل زمانی 24 و 72 ساعت پس از تیمار نمونه‌برداری ریشه‌های مویین انجام گرفت و صفات بیوشیمیایی، میزان فلاونوئید و بیان ژن‌های VoTPS1 و VoTPS6مورد بررسی قرار گرفت. بررسی سطح بیان ژن‌ها با استفاده از تکنیک Real-time PCR انجام گرفت. نتایج نشان داد که کاربرد تیمار ترکیبی 100 میکرومولار متیل‌جاسمونات به همراه یک میلی‌مولار آمینواسید L-لوسین باعث افزایش معنی‌دار فعالیت آنزیم کاتالاز و میزان پرولین، نسبت به تیمار شاهد گردید. در بین غلظت‌های مختلف نانواکسید نیکل، غلظت 30 میلی‌گرم بر لیتر به همراه یک میلی‌مولار آمینواسید L-لوسین فعالیت آنزیم پراکسیداز و غلظت 60 میلی‌گرم بر لیتر میزان پروتئین کل را افزایش داد. در بین غلظت‌های مختلف نانواکسید آهن، غلظت 30 میلی‌گرم بر لیتر، فعالیت آنزیم پراکسیداز و فلاونوئید و غلظت 90 میلی‌گرم برلیتر به همراه یک میلی‌مولار آمینواسید L-‌لوسین، بیش‌ترین میزان پرولین را القاء نمود. بیشترین افزایش بیان برای ژنVoTPS1 در تیمار 60 میلی‌گرم بر لیتر نانواکسید آهن در 24 ساعت پس از اعمال تیمار و برای ژن VoTPS6 در تیمار متیل‌جاسمونات به همراه یک میلی‌مولار آمینواسید L-لوسین در 72 ساعت پس از اعمال محرک دیده شد.