قضاوت سیاسی به‏ عنوان یک سازوکار نظارتی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استاد، گروه حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jplsq.2020.304002.2457
چکیده

طرح مسئولیت علیه مقامات حکومتی و بازخواست آنها به ‏سبب صلاحیت و اختیاراتی که از آن برخوردارند، امروزه امری مبرهن و معمول است که بنا به اهداف و نتایج مختلف برخاسته از آن، در قالب ‏های متعددی توسط نهادهای ذی‏ربط اعمال می ‏شود. قضاوت سیاسی به ‏عنوان یک سازوکار و ضمانت اجرای ویژه و در عین حال قوی، به‏ منظور طرح مسئولیت صاحب‏ منصبان و تعقیب آنها مطرح است که در کنار نهادهای دیگری همچون تذکر، سؤال، استیضاح، سانسور دولت، نظارت‏های قضایی و اداری استفاده می ‏شود. در این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی، ماهیت، تاریخچه و کارکرد قضاوت سیاسی به ‏عنوان یک سازوکار نظارتی علیه اغلب مقامات رده ‏بالای اجرایی در نظام ریاستی و همچنین رئیس کشور در نظام ‏های جمهوری پارلمانی بررسی شده و در مقایسه با سایر سازوکارهای نظارتی تعریف و تشریح شد. قضاوت سیاسی یک فرایند رسیدگی به جرائم و تخلفات خاص ارتکابی از سوی برخی مقامات حکومتی است که توسط یک مرجع سیاسی صورت می‏ گیرد که به صدور احکام و تصمیمات دارای ماهیت سیاسی منجر می‏شود.