کنش مسئولانه در فرایند جامعهپذیری زیستمحیطی
نویسندگان
1 استادیارجامعهشناسی دانشگاه یاسوج
2 دانشیارجامعهشناسی دانشگاه یاسوج
3 کارشناس ارشد جامعهشناسی دانشگاه یاسوج
doi
10.22059/ijsp.2020.79238چکیده
در این تحقیق وضعیت و فرایند رفتار مسئولانۀ زیستمحیطی مورد بررسی قرار گرفت. با استفاده از روش پیمایش، دادههای مورد نیاز تحقیق از تعداد 400 نفر نمونه از بین جامعۀ آماری پژوهش که شامل شهروندان بالای 18 سال شهر یاسوج بودند به روش نمونهگیری تصادفی جمعآوری شد. تحلیل یافتههای توصیفی پژوهش نشان داد، میزان مسئولیتپذیری شهروندان شهر یاسوج نسبت به محیطزیست در حد متوسط بود. در بخش یافتههای استنباطی، رابطۀ مسئولیتپذیری زیستمحیطی، بهعنوان متغیر وابسته، با سایر متغیرها (جامعهپذیری زیستمحیطی دینداری و آگاهی زیستمحیطی)، بهعنوان متغیر مستقل، مورد سنجش قرار داده شد. نتایج نشان داد بین متغیرهای جامعهپذیری، آگاهی زیستمحیطی و دینداری با متغیر وابسته (مسئولیتپذیری زیستمحیطی) رابطۀ معنادار وجود دارد. بهاینصورت که هرچه افراد از آگاهی زیستمحیطی بیشتر و جامعهپذیری و دینداری قویتری برخوردار باشند، نسبت به محیطزیست مواجهۀ مسئولانهتری داشتند. نتایج همچنین نشان داد با افزایش سن و تحصیلات پاسخگویان، میزان مسئولیتپذیری آنها افزایش مییابد. از نظر جنسیت نیز تفاوت معناداری بین زنان و مردان مشاهده شد، بهاینصورت که زنان مسئولیتپذیری زیستمحیطی بیشتری نسبت به مردان نشان دادند. در تحلیل نهایی، به این نکته اشاره شد که تغییر رفتار شهروندان و شکل دادن رفتار مسئولانه مستلزم قرار دادن این شکل از رفتار ذیل فرایند جامعهپذیری و توجه نهادهای جامعهپذیری به این بعد از رفتار شهروندان است. نهادهای جامعهپذیری با درک اهمیت نقش محیطزیست در زندگی انسان، میتوانند با برنامهریزی و تولید محتوای مناسب مرتبط با محیطزیست، نقش تعیینکنندهای در شکلگیری رفتار مسئولانۀ شهروندان نسبت به محیطزیست ایفا نمایند.
