نقش شهروندان در مواجهه با بحران‌های زیست‌محیطی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد پژوهش علوم‌اجتماعی، دانشگاه هرمزگان

2 استادیار گروه علوم‌اجتماعی، دانشگاه هرمزگان

3 دانشیار گروه علوم‌اجتماعی، دانشگاه هرمزگان

doi
10.22059/ijsp.2020.79239
چکیده

هدف این پژوهش، بررسی نقش شهروندان در مواجهه با بحران‌های زیست‌محیطی در شهر بندرعباس است. به‌منظور دستیابی به هدف پژوهش، از مبانی نظری مشارکت اجتماعی در دو سطح ذهنی و عینی (رفتاری)، نظریۀ کنش پارسونز، نظریۀ کاشت گربنر و دیدگاه مک‌میلان و چاویس بهره گرفته شد. روش تحقیق پیمایش و ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه است. جامعۀ آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه‌های هرمزگان، آزاد و پیام‌نور بندرعباس است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران‌ 320 نفر تعیین شد که به شیوۀ نمونه‌گیری طبقه‌ای متناسب و برحسب عامل جنسیت انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS در دو بخش توصیفی و استنباطی تحلیل شدند. در بخش توصیفی، از آماره‌های توصیفی؛ و در بخش استنباطی از آزمون همبستگی پیرسون، آزمون اسپیرمن و تحلیل رگرسیون چندگانه بهره گرفته شد. یافته‌های تحقیق نشان داد که بین احساس تعلق اجتماعی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و میزان تماشای برنامه‌های تلویزیون داخلی با مشارکت در حفظ محیط‌زیست رابطۀ مثبت و معنی‌داری وجود دارد، اما بین میزان تماشای برنامه‌های ماهواره‌ای با مشارکت در حفظ محیط‌زیست رابطۀ معنی‌داری مشاهده نشد. براساس یافته‌ها، پاسخگویان ازنظر ذهنی آمادگی نسبتاً بالایی جهت مشارکت در حفظ محیط‌زیست داشتند اما به‌لحاظ عینی و عملی مشارکت بسیار پایینی نشان دادند. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد، درمجموع، 28 درصد از واریانس مشارکت در حفظ محیط‌زیست از طریق متغیرهای تحقیق قابل توضیح و تبیین است. همچنین، متغیر احساس تعلق اجتماعی با 42 درصد بیشترین تأثیر را بر متغیر مشارکت در حفظ محیط‌زیست دارد.