ارائه نقشه پهنه بندی مراکز مستعد دفاعی در مناطق جنگلی با تکیه بر AHP و GIS مطالعه موردی: علی آباد کتول- استان گلستان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات مکانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم وتحقیقات تهران

2 کارشناس ارشد سیستم اطلاعات مکانی دانشکده فنی دانشگاه تهران

3 فارغ التحصیل دکترای رشته منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس

4 کارشناس ارشد سیستم اطلاعات مکانی دانشگاه خواجه نصیر الدین طوسی

doi
10.22131/sepehr.2015.15554
چکیده

تحقیق حاضر با هدف مکانیابی مراکز مستعد دفاعی و تعیین مناطق مساعد احداث آن در بخشی از جنگل‌های متراکم در استان گلستان-شهرستان علی‌آباد کتول با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی(AHP) و سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) انجام شده است. به این منظور با استفاده از نظرات کارشناسان خبره دفاعی، اساتید دانشگاه، کارشناسان نظامی و مرور منابع، لایه‌های اطلاعاتی درصد شیب، جهت شیب، طبقات ارتفاعی، فاصله از شبکه آبراهه، فاصله از جاده، فاصله از روستاها، سنگشناسی (لیتولوژی)، تراکم پوشش گیاهی و فاصله از مناطق شهری به عنوان عوامل مؤثر بر مکانیابی مراکز مستعد دفاعی در مناطق جنگلی شناسایی شده و نقشه‌های مذکور در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی تهیه و رقومی گردیدند.در مرحله بعد فرم‌های استاندارد AHP تهیه و به منظور وزن‌دهی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر در اختیار کارشناسان مختلف قرار گرفتند. فرم‌های وزندهی شده جمع‌آوری وهریک ازآنها به صورت جداگانه در نرم‌افزارExpert Choice و ماژول AHP در نرم‌افزار Arc GIS 9.3 مورد آنالیز قرار گرفت. نهایتاً وزن هر یک از معیارها و زیرمعیارهای مرتبط با هدف مشخص گردید. نتایج ارزیابی نشان داد که سه عامل فاصله از شهر (321/0)، فاصله از جاده (217/0) و سنگ‌شناسی (176/0) به ترتیب بیشترین تأثیر را در مکانیابی مراکز مستعد دفاعی منطقه مورد مطالعه داشته، در حالیکه تراکم پوشش گیاهی(023/0) و جهت شیب (017/0) کمترین تأثیر را داشته‌اند. نهایتاً نقشه نهایی پتانسیل مراکز مستعد دفاعی با استفاده از مدل AHP در محیط نرم‌افزار GIS تهیه و به چهار طبقه پتانسیل کم (07/9 درصد)، متوسط (80/41 درصد)، زیاد (01/30 درصد) و خیلی زیاد (13/19 درصد) تقسیم‌بندی گردید.