خویشاوندسالاری سازمانی در نهادهای دولتی؛مفهومپردازی، عوامل مؤثر و پیشامدها
نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
3 استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
چکیده
خویشاوندسالاری سازمانی، مجموعهای از فرایندهای روانشناختی و جامعهشناختی است که با ملاحظات خانوادگی و رفیقبازی موجود در محیط درونی و بیرونی یک سازمان در ارتباط است و بیانگر وجود فساد اداری، تبعیض و تأثیر رابطه بهجای ضابطه در اجرای امور سازمانهاست. این مطالعه درصدد است تا با استفاده از روش پژوهش کیفی و بهکارگیری راهبرد نظریهپردازی دادهبنیاد به ارائۀ الگویی از خویشاوندسالاری سازمانی در نهادهای بخش دولتی بپردازد و عوامل مؤثر بر بروز این رفتار و پیشامدهای سازمانی حاصل از آن را شناسایی و تشریح کند. در این راستا، با چهارده تن از مدیران ارشد پنج سازمان دولتی استان بوشهر بهعنوان نمونه آماری بهصورت نظری و هدفمند و به شیوۀ نیمهساختاریافته مصاحبه شد و متنهای مصاحبه در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج، نشان داد که نگرش رابطهگرا بهعنوان پدیده محوری و در تعامل با عوامل دیگر موجب شکلگیری خویشاوندسالاری سازمانی میشود. نحوه ارتباط این عوامل در مدل نهایی پژوهش، نشان داده شده است. منفعتطلبی و قومگرایی فرد و عدم توجه به حقوق و منافع عامه مردم در شکلگیری نگرش رابطهگرایی مدیران، تأثیر بسزایی دارد که درنهایت این نگرش، پایهای برای بهوجودآمدن پدیده ناهنجار خویشاوندسالاری سازمانی است.
