تأثیر پیش‌تیمار بذر با سدیم هیدروسولفید (NaHS) بر برخی شاخص‌های فیزیولوژیک و آناتومیک گیاه ذرت در تنش سرب

نویسندگان

1 دانشگاه امام صادق

2 دانشگاه بوعلی سینا

3

4 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

doi
10.22108/ijpb.2018.107473.1060
چکیده

سرب، فلزی سنگین و آلایندة محیط‌زیست است که بر فعالیت‌های متابولیک و فیزیولوژیک موجودات زنده تأثیر می‌گذارد؛ بنابراین در سال‌های گذشته کانون توجه بیشتر پژوهشگران بوده است. در پژوهش حاضر اثر پیش‌تیمار بذر با سدیم هیدروسولفید (دهندة هیدروژن سولفید) بر شاخص‌های رشد، محتوای کلروفیل کل، قندهای محلول، پروتئین کل و شاخص آناتومیک در گیاه ذرت قرارگرفته در تنش سرب بررسی شد. بدین‌منظور، بذرهای ذرت به‌مدت 12 ساعت در سدیم هیدروسولفید 5/0 میلی‌مولار خیسانده شدند. دانه‌رست‌ها پس از کاشت در گلدان با محلول 5/2 میلی‌مولار سرب تیمار شدند. نتایج نشان دادند تنش سرب کاهش شاخص‌های رشد، محتوای کلروفیل کل، قندهای محلول و پروتئین کل را باعث شد و ازلحاظ ساختاری افزایش ضخامت ریشه، استوانة آوندی و اندازة سلول‌های پارانشیمی پوست و اپیدرم ریشه و کاهش ضخامت برگ و رگبرگ میانی را باعث شد. پیش‌تیمار بذر با سدیم هیدروسولفید به بهبود شاخص‌های رشد و افزایش میزان کلروفیل کل، قندهای محلول و پروتئین کل منجر شد. همچنین پیش‌تیمار سدیم هیدروسولفید، شاخص‌های آناتومیک را که بر اثر تنش سرب تغییر یافته بودند بسته به نوع شاخص جبران کرد. با توجه به نتایج به نظر می‌رسد تنش سرب آثار زیان‌باری بر گیاه ذرت دارد و هیدروژن سولفید مولکول علامتی است که از راه‌های مختلف، سازگاری گیاه را به شرایط تنش افزایش می‌دهد.