شناسایی و اولویتبندی تهدیدهای اثرگذار بر تنوع زیستی پارک ملی تندوره با استفاده از رویکرد دلفی فازی-تاپسیس
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی محیطزیست، دانشکدة منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.
2 گروه علوم و مهندسی محیطزیست، دانشکدة منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.
3 گروه علوم و مهندسی محیطزیست، دانشکدة منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.
4 گروه علوم و مهندسی محیطزیست، دانشکدة منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.
doi
10.22059/jne.2026.402286.2842چکیده
تنوع زیستی، میراث ارزشمند زمین است، هر گونهای که از دست میرود بخشی از حیات برای همیشه نابود میشود. روند ازدسترفتن غنای گونهای در سراسر جهان در سالهای اخیر شتاب بسیاری گرفته است. حفظ تعادل کرة زمین و بقای آن برای نسل های آینده از مهمترین وظایف نسل امروز است. تعیین شبکة مناطق حفاظت شده در سراسر کرة زمین و حفاظت و صیانت از تنوع زیستی آنها، یکی از مهمترین اقدامات در راستای استمرار بخشیدن به بقای کرة زمین است. منطقة حفاظتشدة تندوره، بهعنوان یکی از مهمترین زیستگاههای حیات وحش ایران، تحت تأثیر عوامل محیطی و انسانی مختلفی قرار دارد که تنوع زیستی آن را تهدید میکند. در پژوهش حاضر بهمنظور شناخت این عوامل از اجماع نظر خبرگان محیطزیستی در قالب تکنیک پرسشنامه و روش دلفی فازی و برای اولویتبندی از روش تاپسیس استفاده شد. در روش دلفی فازی، 20 عامل تهدیدکننده در قالب پرسشنامه معرفی شد و از افراد تقاضا گردید تا موارد پیشنهادی اضافه گردد. 14 عامل از 20 عامل تهدیدکنندة تنوع زیستی، توسط خبرگان بهعنوان مهمترین تهدیدهای منطقه شناسایی شد. اولویتبندی تأثیرگذاری این عوامل تحت چندین مرحله، توسط روش تاپسیس مشخص شد. در نهایت عامل آتشسوزی با ضریب نزدیکی 7121/0 بهعنوان مهمترین و عامل تصادفات جادهای حیات وحش با ضریب نزدیکی صفر بهعنوان کماهمیتترین عامل تأثیرگذار بر تنوع زیستی منطقة حفاظتشدة تندوره شناخته شد.
