بررسی میزان بیان ژن‌های خانوادة CBL، در تنش خشکی و حملة ویروس در دو رقم حساس و مقاوم به خشکی گوجه‌فرنگی با روش PCR نیمه‌کمّی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3 دانشگاه آزاد اسلامی

4 دانشگاه تهران

5 دانشگاه بیرجند

doi
10.22108/ijpb.2017.105448.1036
چکیده

کلسیم، یک جزء حیاتی مهم برای شماری از مسیر‌های انتقال پیام در گیاهان است که به واسطه انواعی از گیرنده‌های اختصاصی از جمله پروتئین‌های شبه‌کلسی‌نورین B (CBL) در درک تنش‌های محیطی، عمل می‌کند. در پژوهش حاضر، با رویکردهای بیوانفورماتیک، 11 ژن رمزکنندة پروتئین‌های شبه‌کلسی‌نورین B با درجة حفاظت‌شدگی زیاد در گیاه گوجه‌فرنگی شناسایی و تأیید شد. با بهره‌گیری از یک روش مبتنی بر ارتوژنی، این پروتئین‌ها به 5 کلاس مجزای SlCBL1، SlCBL3، SlCBL4، SlCBL8 و SlCBL10 تقسیم‌بندی و نام‌گذاری شدند. تحلیل توالی‌های پروتئینی نشان داد که همة اعضای CBLهای 1 و 4 که شامل 5 پروتئین می‌شوند، یک ناحیة حفاظت‌شدة مریستویلاسیون در بخش N-ترمینال دارند. بررسی با روش PCR نیمه‌کمّی نشان داد که میان CBLهای کلاس 1، بیان ژن SlCBL1-3 در هردو تنش خشکی، حملة ویروس و ترکیب این دو، تنها در رقم حساس افزایش داشته است. دربارة CBLهای کلاس 3، اگرچه دو ژن SlCBL3-1 و SlCBL3-2 در تنش خشکی در هردو رقم حساس و مقاوم، افزایش بیان نشان دادند، اعمال هم‌زمان دو تنش، اثر افزایشی بر بیان این ژن‌ها نداشت. بین دو همولوگ کلاس 4 نیز، تنها SlCBL4-1 در هردو تنش خشکی و ویروس افزایش بیان نشان داد. براساس نتایج، رفتار بیانی ژن‌های کلاسSlCBL8 در شرایط مختلف تنش و ارقام مختلف، متنوع بود. بیان تنها ژن موجود در کلاس SlCBL10 نیز در رقم حساس با هیچ‌کدام از تنش‌های یاد‌شده افزایش نیافت و تنها در رقم مقاوم، در تنش خشکی افزایش بیان داشت. به‌طورکلی، استنباط شد که با تغییر الگوی بیان ژن‌های CBL در هردو تنش زیستی و غیرزیستی، احتمالاً مسیر‌های پیام‌رسانی CBL/CIPK متفاوتی در گیاهان حساس و مقاوم فعال می‌شوند.