تبیین کارآمدی انسان‌شناسی اسلامی در مواجهه با کاستی‌های انسان‌شناسی گشتالت‌درمانی پرلز

نویسندگان

1 دانشیار.گروه علوم تربیتی و مشاوره. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه گیلان. رشت. ایران

doi
10.22034/nrr.2026.70211.1559
چکیده

از جمله مبانی تاثیر گذار بر نظریه های مشاوره و روان درمانی مبانی انسان شناسی است. پژوهش حاضر با تبیین کارآمدی انسان‌شناسی اسلامی در مواجهه با کاستی‌های انسان‌شناسی گشتالت‌درمانی پرلز انجام شده است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد مقایسه‌ای، به بررسی آرای پرلز در حیطه انسان‌شناسی و مقایسه آن با مفاهیم اسلامی پرداخته است. پزوهش حاضر در دو مرحله انجام شده است. در مرحله اول مبانی انسان شناسی نظریه گشتالت درمانی پرز با توجه به منابع موجود استخراج و ارایه شدند. در مرحله دوم با توجه به منابع اسلامی از جمله آیات قرآن و روایات و کتب مرتبط این مبانی مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که انسان‌شناسی گشتالت‌درمانی بر محوریت مفاهیمی چون کل‌نگری، خودسازمان‌دهی، مسئولیت‌پذیری مطلق، حال‌گرایی و طبیعت‌محوری استوار است. از منظر اسلامی، این مبانی با چالش‌های جدی از جمله تقلیل انسان به ابعاد مادی، نادیده گرفتن فطرت الهی، فردگرایی افراطی، غفلت از بعد اجتماعی انسان و انکار ساحت متعالی روحانی مواجه است. انسان‌شناسی گشتالت‌درمانی با وجود نقاط قوت در توجه به کلیت و مسئولیت‌پذیری، به دلیل غفلت از ابعاد متعالی انسان، تصویر ناقصی از حقیقت انسان ارائه می‌دهد. الگوی انسان‌شناختی اسلامی می‌تواند با ارائه تصویر جامع از انسان و جبران کاستی های این نظریه کارآمدی بیشتری داشته باشد.

کلیدواژه‌ها