بررسی ویژگی‌های فیزیولوژیک، دفاعی و محتوای عناصر دو رقم قرمز و جارویی سورگوم (Sorghum bicolor) در تنش شوری در شرایط کشت درون شیشه

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه تهران

doi
10.22108/ijpb.2016.21120
چکیده

پژوهش حاضر، برای بررسی پاسخ‎های فیزیولوژیک و دفاعی ارقام سورگوم قرمز و جارویی نسبت به تنش شوری در شرایط کشت درون شیشه طراحی شد. در ابتدا بذرهای ارقام گیاه سورگوم در محیط‌کشت MS دارای غلظت‎های0، 50، 100 و 150 میلی‎مولار NaCl در شرایط درون شیشه‎ای کشت شدند. پس از 2 هفته، اثر تنش شوری بر درصد جوانه‎زنی، شاخص‌های رشد، آنتوسیانین کل، فلاونوئیدها، قندهای احیاءکننده، پرولین، یون‎های Na + ، K + و Ca 2 + ، پروتئین محلول کل، فعالیت آنزیم‏های کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز بررسی شد. در پژوهش حاضر، دو رقم قرمز و جارویی، که به‌ترتیب ارقام حساس و مقاوم نسبت به شوری هستند بر‌اساس درصد جوانه‎زنی و شاخص‌های رشد، بررسی شدند. مقدار رنگیزه‎های فتوسنتزی (کلروفیل کل و کاروتنوئید) و آنتوسیانین با افزایش مقدار نمک در هر دو رقم کاهش یافت، درحالی‎که میزان فلاونوئید‌ها در سه طول موج270، 300 و 330 نانومتر افزایش یافتند. با افزایش شوری میزان پرولین، قند و پروتئین در بافت‎های ریشه و ساقة هر دو رقم افزایش پیدا کردند. محتوای یون سدیم در ریشة هر دو رقم و ساقة رقم قرمز افزایش یافت؛ ولی در ساقة رقم جارویی تفاوت معنی‎داری نشان نداد. به‌طور‌کلی، پتاسیم در تنش شوری کاهش یافت. نسبت سدیم به پتاسیم در ریشة هر دو رقم و ساقة رقم قرمز افزایش نشان داد؛ درحالی‏که نسبت سدیم به پتاسیم در ساقة رقم جارویی اثر معنی‏دار نشان نداد. شوری اثر معنی‎داری بر میزان یون کلسیم در ریشة دو رقم نداشت. در حالی‏که میزان کلسیم در ساقة هر دو رقم افزایش یافت. فعالیت آنزیم CAT در اندام هوایی و ریشة هر دو رقم افزایش یافت؛ ولی فعالیت APX در رقم جارویی افزایش و در رقم قرمز کاهش معنی‎‎‎دار را نشان داد.

کلیدواژه‌ها