بررسی بیان ژن‌های abc ترانسپورتر و متالوتیونین در گیاهچه‌های Festuca arundinacea تلقیح‌شده با قارچ Funneliformis intraradices در تنش سمیت نیکل

doi
10.22108/ijpb.2016.21036
چکیده

در گیاهان، شبکۀ پیچیده‌ای از فرایندهای انتقال وجود دارد که در حفظ غلظت یون‌های فلزی ضروری در کده‌های سلولی مختلف عمل می‌کنند و بنابراین آسیب ایجادشده از طریق ورود عناصر به درون سیتوسول را کاهش می‌دهند. قارچ‌های میکوریز در شرایط مقادیر بالای فلزات به کاهش سمیت فلز در گیاهان قادر هستند. در این پژوهش، تأثیر قارچ میکوریز آربسکول‌دار Funneliformis intraradices بر رشد، تحمّل و بیان ژن‌های abc ترانسپورتر ( ABC ) و متالوتیونین ( met ) در برگ‌ها و ریشه‌های گیاهچه‌های فستوکای کشت‌شده در خاک آلوده به نیکل بررسی شد. گیاهچه‌های فستوکای تلقیح‌شده با قارچ (M+) و بدون آن (M-) در خاک آلوده با غلظت‌های مختلف نیکل (0، 30، 90 و 180 پی‌پی‌ام) به ‌مدّت سه ماه کشت داده شد. نتایج بررسی حاضر، تأثیر مثبت کلونیزاسیون قارچی را بر افزایش رشد (17 و 15 درصد افزایش در وزن تر و طول ریشه)، کاهش جذب (در تیمارهای 90 و 180 پی‌پی‌ام نیکل) و کاهش عامل انتقال نیکل از ریشه به اندام هوایی (در تمام سطوح تیمار نیکل) گیاهچه‌های فستوکا در تنش نیکل نشان داد. نتایج نشان‌دهندۀ تأثیر نیکل بر افزایش بیان هر دو ژن abc و met در ریشۀ گیاهان M+ و M- بود. گیاهچه‌های تلقیح‌شده با قارچ میکوریز بیان کمتری از ژن‌های abc و met را در مقایسه با گیاهچه‌های M- نشان دادند. نتایج این تحقیق، اهمّیت کلونیزاسیون قارچ میکوریز F. intraradices را در کاهش انتقال نیکل از ریشه به ساقه در گیاهچه‌های فستوکا و کاهش اثرات تنش نیکل نشان می‌دهد.