تأثیر بعضی عوامل محیطی بر ویژگیهای رویشی، جوانهزنی بذر و مواد مؤثّر کاکوتی کوهی (Ziziphora clinopodioides)
نویسندگان
1 دانشگاه پیام نور
2 دانشگاه قم
3 دانشگاه آزاد اسلامی
4
doi
10.22108/ijpb.2016.21038چکیده
در پژوهش حاضر، رابطۀ بین ارتفاع از سطح دریا، ویژگیهای اقلیمی و خاک به عنوان عوامل مهم و اثرگذار بر ویژگیهای رویشی، جوانهزنی بذر و اسانس کاکوتی کوهی بررسی شد. به این منظور سه رویشگاه این گونه با ارتفاعهای مختلف در استانهای البرز و مازندران انتخاب شد. ویژگیهای رویشی بوتههای کاکوتی کوهی در 45 پلات استقراریافته در این سه رویشگاه، ثبت شد. بذر این گونه از سه رویشگاه، جمعآوری و قوۀ نامیۀ آنها تعیین شد. سه نمونه خاک از هر رویشگاه برداشت و بعضی از ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی اندازهگیری شد. نتایج تجزیۀ واریانس نشان داد که بین سه رویشگاه از نظر ویژگیهای رویشی، ویژگیهای خاک و ترکیبهای اسانس مشترک، اختلاف معنیداری وجود دارد. بیشترین میزان قوۀ نامیۀ بذرهای این گونه از رویشگاه رینه با تیمار سرمادهی و خراش پوسته به دست آمد. مهمترین عوامل محیطی اثرگذار بر ویژگیهای رویشی و ترکیبهای اسانس با استفاده از روش تجزیۀ مؤلّفههای اصلی تعیین شد. نتایج نشان داد که دمای سالانه، حداقل مطلق دما، حداکثر دمای گرمترین ماه، تعداد روزهای یخبندان، ارتفاع از سطح دریا، هدایت الکتریکی، رطوبت اشباع، مادۀ آلی و بافت خاک بیشترین تأثیر را بر این ویژگیها داشتند.