برخی پاسخ‌های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی بادام (Prunus amygdalus) به آلودگی هوای منطقه صنعتی شازند

نویسندگان

1

2 دانشگاه یزد

3 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22108/ijpb.2016.20701
چکیده

در دنیای امروز که زندگی انسان بسیار به صنعت وابسته است، در کنار دستاوردهای روزافزون در زمینه‌ کارهای صنعتی مشکلاتی نیز به زندگی انسان تحمیل می‌شود. یکی از مشکلات چالش‌برانگیز، ورود آلاینده‌ها به هوا است که بر زندگی انسان و محیط پیرامون او به ویژه گیاهان آثار مخربی دارد. گیاهان در برابر آلاینده‌های هوا پاسخ‌های متفاوتی از خود نشان می‌دهند. پاسخ‌ گیاهان با توجه به شرایط آب و هوایی، جغرافیایی و گونه‌ گیاهی می‌تواند متفاوت باشد. در پژوهش حاضر، میزان تأثیر آلاینده‌های هوای منطقه صنعتی پالایشگاه، پتروشیمی و نیروگاه شازند واقع در استان مرکزی بر گیاه بادام بررسی شده است. بدین منظور، از برگ بادام در مناطق هفتادقله (منطقه شاهد)، شازند (نزدیکترین شهر به منطقه صنعتی) و کزاز (مجاور منطقه صنعتی) نمونه‌برداری انجام شد. همچنین، نمونه‌های خاک هر سه منطقه جهت تعیین مقادیر سرب و روی موجود در خاک، جمع‌آوری شدند. نتایج، افزایش معنی‌دار پرولین، گوگرد، عناصر سنگین سرب، روی و پراکسیداسیون لیپید را در گیاهان مناطق کزاز و شازند در قیاس با هفتادقله نشان داد در‌ حالی‌ که مقدار رنگیزه‌ها، پروتئین، فعالیت آنتی‌اکسیدان‌های کاتالاز، گایاکول ‌پراکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز تغییر معنی‌داری در سه منطقه مورد بررسی نداشت. افزایش میزان گوگرد برگ و عناصر روی و سرب خاک در منطقه کزاز و شازند می‌تواند یکی از دلایل اثبات حضور آلاینده‌ها در این مناطق باشد. افزایش پراکسیداسیون لیپید نشان‌دهنده‌ آسیب‌دیدگی گیاه در برابر آلودگی هوا است. سازوکار دفاعی گیاه در برابر تنش، افزایش آنتی‌اکسیدان غیرآنزیمی پرولین است. عدم تغییر مقدار کلروفیل‌ها و پروتئین مقاومت گیاه را نسبت به تنش منعکس می‌کند.